Көктем

Сәрсенбі, 20 Наурыз 2019 00:00

 

Келді көктем құлпырып,

Бүршік жарды алма ағаш.

Еңбекке дихан ұмтылып,

Тіршілік құрды қарбалас.

Көктемнің күні шуақты,

Айнала көкке оранды.

Жылғалардан су ақты,

Жоғалды қыстың бораны.

Қойнаудан шыққан бұлақтың,

Маржандай суы шашырап.

Тамшысынан төгілген,

Ажарланды атырап.

Тырналар ұшты тізіліп,

Балалар асыр салады.

Көктемгі жаңа тіршілік,

Құлпыртты сайын даланы.

Көрінісіндей көлдердің,

Көгертер нөсер қияқты.

Көк майсадағы төлдердің,

Қуаныш сыры сияқты.

Жеті қырлы шапағат,

Тарихындай өткеннің.

Далаға ұлық махаббат,

Келбетіндей көктемнің.

Ұлылық дәстүр салтыма,

Құлпырған көктем келісті.

Доңыз жылы халқыма,

Әкелсін бақыт, жеңісті!

Ө.ШАЛҒЫНБАЕВ.

Білімді оқырман – болашағымыз

Дүйсенбі, 11 Наурыз 2019 00:00

Оқырмандар сайысы

 

     Жуырда «Қақпақ» жалпы орта мектебінің мұғалімдерінің ұйымдастыруымен бірнеше іс-шаралар ұйымдастырылды. Атап өтер болсақ, 1-11 сынып арасында «Лидер Reader – ON», бастауыш сынып мұғалімдері Ү.Досыбай, Э.Исабекова, А.Сұлтанбаева кітапханашы Г.Қоңыратбаева ертеңгіліктер өткізді.

«Лидер Reader – ON», «Менің сүйікті жазушым» атты шарада оқырмандар сүйікті жазушысының шығармасынан үзінді оқып, көрініс көрсетті, әртүрлі сала бойынша креативті ойлау жүйесі дамитыны, вербальды қабілеттер артатыны туралы қысқаша мәлімет берілді. Мектеп директорының тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Абдыхалық Қуанышов бүгінде ұлттың бәсекеге қабілеттілігі оның білім деңгейіне байланысты екендігін айтып, осы іс-шаралардың маңыздылығына тоқталып өтті. Кітап адамды жан-жақты дамытады, ой өрісін кеңейтеді» дегенді дәйектеп, барша жастарды кітап оқуға шақырды. Сайыста мектебіміздің ең-ең білімді оқушылары   «Тапқыр болсаң – тауып көр», «Кітап қасиеті – мәңгілік», «Күш – білімде, білім – кітапта», «Білімді оқырман – болашағымыз» кезеңдерінде бақтарын сынады.

   Сайыс барысында оқушылардың   үлкен дайындықпен келгендігі айқын аңғарылды. Мұндай оқырмандар арасындағы байқаулар әлі де жалғасын таба бермек. Оқушылардың 15 минуттық ұзақ қоңырауында кітапханаға келіп, кітап оқуларына жағдай жасалған.

Г.Қоңыратбаева,

«Қақпақ» жалпы орта

                мектебінің кітапханашысы.

Ана туралы толғау

Дүйсенбі, 11 Наурыз 2019 00:00

                                                         Оқушы дәптерінен

                                                  

     Әлемдегі ең сұлу және ең керемет атау – Ана! Ана – қасиетті де, киелі есім! Ана жайлы ойымды айтып тауыса алу мүмкін емес. Әркімнің өз анасына деген махабатты шексіз.

     Ана – бізді тоғыз ай, тоғыз күн құрсақта көтеріп, толғатып, бізді жарық дүниеге алып келген адам. Ол сені тәрбиелейді, ақ сүтімен асырайды, өсіреді. Ана саған киінуді, тамақ жеуді, жазуды, жүруді, жүгіруді үйретеді. Сен анаңның арқасында адам боласың! Қазіргі ұстаз, ақын, жазушы, ғалым да, даналар да, бәрі анадан шығады. «Алып-анадан туады» деген мақалдың да мәні осында. Ана болмаса ешкім жоқ! Ананы қадірлеу, құрметтеу, айтқанын тыңдау керек. Анасыз мына дүние де, әлем де жоқ.

     Қартайғанда кейбіреулер оны қарттар үйіне апарады, кейбіреулер көңіл бөлмейді. Сонда сен оған қарамасаң, ол сені неге дүниеге әкелді? Неге өсірді? Неге ақ сүт берді? Неге, неге? Ананың қадірін білсең, болашақ балаларың да, сенің қадіріңді біледі.

     Сол себепті ананың қадірін білейік! Ана – біздің өміріміздің гүлі мен нұры. Сол үшін мен анама жүрегіммен жыр жаздым.

Ардақты анам

Махабатым, шапағатым, құшағым,

Бір өзіңді мен-ақ көріп қуандым!

Данамсың сен, дарамсың сен анашым!

Құдай берген нұрым менен гүлімсің!

Тоғыз ай арқаладың құрсағыңда,

Аямадың ақ сүтпен нәрінді сен!

Өмірдің бар бақытын тілеп саған

Жүреміз бақытты бол анашым деп!

Сен қуансаң мен қуандым гүлім деп,

Қуанамын құдай бақты берді деп!

Таба алмадым бұл әлемнен-

Таппаймын да сендей жанды, берді деп!

Өсірдің, арқаладың, ақ сүтіңмен,

Қандай бақыт көрмедік бір көзіңнен!

Сен күнімсің жадыраған нұр төккен,

Сен жұлдызсың жалтыраған,жұрқ еткен,

Сен бақытсың жалындаған, шарықтаған,

Сен аққусың айдынында нұр төккен!

Күндей жайна гүлдей жайна нұр болып,

Жарқырайсың жұлдызбенен күн болып!

Аспандағы ақ сұлуым айымсың,

Майысқан бір сұлусың сен қайыңсың!

Аспандағы жарықтаған жұлдызсың-

Бір бақытты құдай саған бұйырсын!

Мен өзіңмен бірге жүрем әрдайым,

Махаббаттың құшағында күн сайын

Шапағатым, шуақ шашқан өзіңсің

Гүлімсің, шашылатын шуағым!

Мөлдіреген, көгілдір өзенімсің!

Нұр төгіп келе жатқан көктемімсің,

Алғаш шыққан гүлімсің бәйшешегім!

Қарлығашым, аяулы құсымсың!

Жалғыз сенсің алтын құрсақ шуағым,

Махабатым, шапағатым, шаттығым!

Ардақтымсың, аяулымсың, қымбаттым,

Бәрінен де бақыттысың, анашым!

Ақерке Даулетова,

«Диқан» жалпы орта мектебінің

5-сынып оқушысы:

Сайыс

                                                                                                            «Туған шаңырақтан алған тәрбие – бұл барша халқымыздың бақуатты да, табысты

болашағының кепілі»

Н.Ә.Назарбаев

Отбасы – мемлекеттің негізгі буыны. Тәрбие отбасынан басталады, болашақ ұрпақтың еліне, Отанына деген сүйіспеншілігі алдымен ата-ананың ықпалымен қалыптасады. «Дәулет – есіктен, ақыл – бесіктен кіреді», демекші білім бесігі –мектептен, тәрбие бесігі – отбасынан бастау алады. Мектебімізде осындай өнегелі отбасыларды насихаттайтын түрлі отбасылық сайыстар әрбір оқу жылында ұйымдастырылып отырады. Педагог-пихолог Ахмедов Бекболдың ұйытқы болуымен ата-аналар арасында «Бақытты отбасы» сайысы өтті. Бес ата-ана ұл-қыздарымен қатыстып, 5 шарт бойынша бақтарын сынады. Әрбір ата-ана өздерінің қандай отбасы екенін таныстырып, өнерлерін ән-би арқылы ортаға салып, түрлі жағдаяттық сұрақтарға жауап берді, соңында отбасы құндылықтарын дәріптейтін сахналық көрініс қойды.

Нәтижесінде жас Әділовтар отбасы бас жүлдеге ие болды. Камаловтар отбасы – І, Жарқымбай отбасы – ІІ, Тулаевтар отбасы ІІІ орынды иеленді. Сайысқа қатысушы топтарға ата-аналар комитеті мен тәрбие орынбасары, әлеуметтік және қосымша білім беру педагогтары жеңімпаз отбасыларға құрмет грамотасы мен сыйлық тапсырып, жақсы тілектер айтты. Баланың жан-жақты тәрбиелі болып өсуіне берекелі, өнегелі, ынтымақты отбасының ықпалы мол. Біздің «Заңғар» елдімекенінде өнегелі, үлгілі, өнерпаз отбасылары бар екеніне көзіміз жетіп отыр. Бала тәрбиесі баршамызға ортақ, өміріміздегі ең маңызды іс болғандықтан бірлесе жас өскінді жауапкершілікпен тәрбиелейік құрметті,ата-аналар!                                                    

Бекболат АХМЕДОВ, 

  «Заңғар» жалпы орта мектебінің   

педагог-психологы.

Әдістеме

 

     Мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаев Қазақстан халқына арнаған Жолдауында: «Назарбаев зияткерлік мектептерінің оқыту жүйесі мен әдістемесі мемлекеттік мектептер үшін бірыңғай стандарт болуға тиіс», – деп атап көрсетті.

     ХХІ ғасыр – білімділер ғасыры. Заман талабы, экономиканы дамытудағы жаңа стратегиялық бағдарламалар қоғамның ашықтығы, оның жылдам ақпараттануы мен қарқынды дамуы білім беруге қойылатын талаптарды түбегейлі өзгертті.

       Қазақстан Республикасының білім туралы заңында: «Білім беру жүйесінің басты міндеті – оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру, халықаралық коммуникациялық желілерге шығу, ұлттық және жалпы адамзаттың құндылықтар ғылым мен практика жетістіктері негізінде және тұлғаны қалыптастыруға, дамытуына және кәсіби шыңдауға бағытталған білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау» – деп атап көрсеткендей, қазіргі кезеңде әрбір мұғалімнің алдына қойылып отырған басты міндеттердің бірі – оқытудың әдіс-тәсілдерін үнемі жетілдіріп отыру және жаңа педагогикалық технологияны меңгеру.

       Ұрпағымыз білімді, болашағымыз жарқын болу үшін жас ұрпаққа сапалы білім, саналы тәрбие беру – бүгінгі күннің басты талабы. Тәуелсіз еліміздің негізгі тірегі – білімді ұрпақ болып табылады. Еліміздің болашағы – білімді жастардың қолында. Жастарға білім мен тәрбие беру қазіргі таңдағы өткір мәселелердің бірі.

     Еліміздің білім беру саласында үлкен реформа жүріп жатыр. Бұл реформаның негізгі мақсаты – білім беру жүйесін жаңа экономикалық ортаға бейімдеу. Қазіргі ұстаздардың алдындағы негізгі міндеті – ғылым мен техниканың даму деңгейіне сәйкес оқушыдан білімі терең, іскер және ойлауға қабілетті әлемдік стандарттар негізінде жұмыс істей алатын құзырлы тұлғаны қалыптастыру. Осыған байланысты жақында аудандық білім бөлімінің ұйымдастыруымен Ы.Алтынсарин атындағы мектеп жанында интернаты бар жалпы орта мектебінде Жаңартылған білім бағдарламасы аясында көркем еңбек пәні мұғалімдерінің біліктілігін арттыру курсы өтті.

     Курсты тренеріміз «Өрлеу» БАҰО АҚФ Түркістан облысы және Шымкент қаласы бойынша Педагог қызметкерлердің біліктілігін арттыру институты «Мұғалімнің кәсіби дамуын педагогикалық-психологиялық сүйемелдеу» кафедрасының меңгерушісі, педагогика ғылымдарының кандидаты Абашева Перизат Алпысбайқызы жүргізді. Аудан мектептерінен келген 30 ұстаз Жаңартылған білім бағдарламасы бойынша көркем еңбек пәні аясында білімін жетілдірді. Тренерімізге алғысымыз шексіз. Осы курсты оқи отырып, күтілетін нәтижеге оқушылардың қалай оқу керектігін үйреніп, өз дәлел, уәждерін жеткізе білетін сенімді, ынталы, сыни пікір көзқарастары дамыған оқушы ретінде қалыптасуын басты назарға алдық.

     Қазіргі білім берудің негізгі талаптарының бірі – білімді үздіксіз жетілдіру, оқушылардың білімдерін бір жүйеге түсіруде оқу сабақтарында әртүрлі әдіс-тәсілдерді қолдану аса қажет.

     Осы орайда курста қысқа мерзімді жоспарды жасау жолдарын, ондағы қолданылатын жаңа әдіс-тәсілдерді меңгеріп, оларды оқушыларды оқытуда тиімді пайдалану жолдарын, сондай-ақ, оқушыларды топқа бөлу, сабақтың кезеңдерін, сергіту сәтін ұйымдастыру, дескриптор жасауды үйрендік. Курсты оқу барысында, сабақтарды оқыту мен оқудың жаңа тәсілдерін, топпен жұмыс жасау түрлерін, бағалау формаларын, диалог түрлерін, сабақты жоспарлау, дарынды балалармен жұмыс, слайд жасауды үйрендік.

     Көркем еңбек сабағында теориялық және практикалық жұмыстар қатар жүреді. Ұлы ұстаз ағартушы Ыбырай Алтынсарин: «Балаға айтып түсіндіргеннен гөрі, қолмен ұстап, көзбен көрген тиімді» деген болатын. Яғни, оқушы теориямен бірге оны тәжірибе жүзінде қалай жасау керектігін ұғыну қажет. Тәжірибелік жұмыс жасау барысында оқушы теориялық білімін шыңдайды, бір-бірімен пікір алмасады, бірге жұмыс жасайды, бір-бірімен сөйлеседі, ойдан ой туындайды, дәлелдейді. Конфуцийдің айтуынша: «Маған айтып берсең, ұмытып қаламын, көрсетсең, есте сақтаймын, өзіме жасатсаң, үйренемін» деген екен. Біз көбінесе дәстүрлі оқытуда оқушылардың ойларын тыңдауға жол бермей, олардың қалай ойлайтындығына да мән бермедік. Ал, мына әдістерде сыни тұрғыдан ойлауды дамытып, өз ойларын еркін айтып, басқалардың пікірін тыңдауға жағдай жасаймыз.

     Шығармашылықпен жұмыс істеп, жас ұрпақты жаңаша оқыту мен тәрбиелеуде ұстаздар қауымының жауапкершілікті міндеттерін абыройлы атқаратындарына сенімім мол.

                                                                     Қаппар ЕРКЕБАЕВ.

Ы. Алтынсарин атындағы мектеп

жанында интернаты бар жалпы орта мектебі

технология пәні мұғалімі.

 

Қоғам өзгерген сайын заман талабына білім беруде де түрлі өзгерістер енгізілуде. Бүгінгі мұғалімнің міндеті – рухани жан дүниесі бай, дүниетанымы кең жеке тұлға тәрбиелеу. Осы мақсатта қазіргі мектепте оқытылатын «Өзін – өзі тану» пәнінің маңызы ерекше. «Өзін-өзі тану» пәні әрбір оқушыны адал болуға, айналаны жақсы көруге, өзіндік «менін» қалыптасыруға, өмірде өз орнын табуға, өз мүмкіндіктерін анықтауға, өмірді сүюге, алға ұмтылуға, ешкімге еліктемей өзін таба білуге үйретеді. Сонымен қатар осы пән арқылы оқушы бойына мейіріммен рақымшылдықтың, адамгершіліктің, әділдіктің, шынайылықтың дәнін себуге болады. Болашақ ұрпақтың бойына рухани адамгершілік қайнарын сіңіріп, мінез-құлқын тәрбиелеуге, жалпы адамзаттық құндылықтарды, адамгершілік ұстанымдарымен мұраттарды ғұмыр бойы басшылыққа алатын тұлға қалыптастыруға негізделген. Жас ұрпақтың қабілеті мен мүмкіншілігін жан-жақты ашып, адамгершіліктің биігіне көтеретін, шынайы мейірімділікпен ақиқатқа ұмтылуға өз өмірін жоғары мәнмен өткізуге жетелейді.

«Өзін-өзін тану» сабағының құрылымы басқа пәндерден ерекше. «Шаттық шеңбері», «Өзім-мен-өзім», «Жүректен жүрекке», « Сахналау», «Тыныштық сәті» т.б. әдіс-тәсілдерді қолдана отырып оқушыны өзін еркін ұстауға, жақсылыққа баулуға болады. «Өзін-өзі тану» пәні тек балаларды ғана емес барша ересек адамдарды да тәрбиелейтін жоба деп білемін. Себебі, осы пәнді оқыта отыра өзімнің де өмірге деген көз қарасым өзгергенін байқадым. Біз шәкірттерімізді өмірде қателеспеуге, тура жолмен жүруге бағыттаймыз. Ал, сол үлкендердің өзі тура, дұрыс жолмен жүре ме? Ешқашан қателеспей ме? Жоқ, адам болған соң жаңылмайтын жақ, сүрінбейтін тұяқ болмайды. Сондықтан, кейде өзіміз балаға жақсы не жаманды ажырата білуді үйрете тұрып, өзіміз дұрыс пен бұрыстың аражігін ажырата алмай жатамыз. «Өзін өзі тану» сабағы оқу үрдісіне енгізілгелі мен осы пәннен оқушыларға сабақ беріп келемін. Осы үш жылдың ішінде мен өзімде оқушылармен біріге рухани жағынан өскендеймін. Баланы шығармашылыққа үйрете отырып, өзімнің де күнделікті көріп жүрген нәрселерімді басқа қырынанда көре білуді үйрендім. Табиғаттағы құбылыстармен адамдардың өміріндегі нәрселерге жаңа қырынан қарап үйрендім. Балалармен бірге өзім де тәрбиеленгендеймін. Әр сыныпта жаңа тақырыпты өткенде балалармен бірге риясыз балалар әлеміне саяхаттап кеткендей сезінемін.
Оқушылардың «Өзін-өзі тану» пәніне деген құштарлығын, шынайылығын көріп қуанып қаламын. Әр бала өзінше бір әлем, бір жұмбақ. Осы әрбір жұмбақ әлемін білуге баланы талпындыру үшін шығармашылығыңды әр дайым шыңдап отыруың керек. Ал, ол өзін шығармашылық тұрғыдан дамыта білетін мұғалімнің қолынан ғана келеді. Шәкірттердің көзінен пәнге деген қызығушылығын, бір-біріне тілек айтқандағы шынайылығын көргенде шабытыңа – шабыт, күшіңе-күш қосылғандай боласың. «Өзін-өзі тану» пәні мұғалімді шығармашылыққа өмірді шексіз сүюге, дүние танымын қалыптастыруға, рухани әлемін байыта түсуге көмектеседі. Сол себептен де «Өзін-өзі тану» пәнін – махаббат пен шығармашылық педагогикасы деуге әбден лайық.

Мен, осы пәнді жүргізгенннен бастап әр оқушының жанын түсіне білдім және әр кез адамның мінезіндегі кемшіліктерге кешіріммен қарайтын болдым, «Өзін-өзі тану» пәні балалармен бірге мені де әрбір арайлап атқан таңды қуанышпен қарсы алуға, адамға бір-ақ рет берілетін өмірді мәнді де сәнді етіп өткізуге үйретті десем болады. Пән мұғалімі ретінде бұл пәннің қазіргі заманда баланың жаны мен оның нағыз адам, азамат болып өсуіне берері мол екенін білдім. Осы пән болашақта жеке тұлғаның адам болып қалыптасуына зор ықпал етеді деген үміттемін.

Қалима ЖЕТПІСОВА,

«Алтынтөбе» жалпы орта білім беретін мектебінің

«Өзін-өзі тану» пәнінің мұғалімі.

 

«Жас қазақстандық азамат дегеніміз – бұл тек құқық қана емес, бірінші кезекте өзі, өзінің отбасы және біздің Отанымыз үшін ұлы жауапкершілік екенін есте ұстаулары тиіс».

Н. Ә. Назарбаев.

  

555552

Мұғалім мәртебесі арта түспек

Дүйсенбі, 24 Желтоқсан 2018 00:00

Жолдауға – қолдау!

 

Елбасының биылғы Жолдауы «Қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру» деп аталды.

«Мұғалім мәртебесін арттыру қажет», – деп ел құлағын елең еткізген Елбасының Жолдаудағы ерекше міндеттердің бірі осы. Кезінде Мағжан Жұмабаевтың өзі «Алты алаштың басы қосылса, төрдегі орын – мұғалімдікі», – деп, ұстаздарға деген ұлы құрметін білдірген еді. Біз бен сіз меңгерген білім нәрі де сол ұлағатты жанның арқасы. Мемлекет басшысы білім саласына қатысты бірқатар тапсырмалар жүктеді. Елімізде сан түрлі кәсіп иесін дайындап, жауапкершілігі мол, жүгі ауыр бір сырлы маман атанған қаншама мұғалім бар. Міне, сол қастерлі маман иесіне қазір құрметтің азайып кеткенін көз көріп жүр. Сондықтан да, бүгінгі қоғамда ұстаздардың әлеуметтік әл-ауқатын жақсарту, мәртебесін көтеріп, мерейін асыру мәселесі өткір тұр. Мұғалімдерді көптеп оқыту бұл да өте өзекті мәселе болып отыр. Ендігі мұғалімдерге және оқушыларға берілетін жүктемелер азаяды. Бағдарлама жеңілдетіліп, білім алу оңтайлы болмақ. Ал, жоғары сыныптардың жаратылыстану пәндерін ағылшын тілінде оқуы жаһандық білімді жетік меңгеруге жол ашады. Мұғалім мәртебесін көтеру – олардың әлеуметтік жағдайына да тікелей байланысты дейтін болсақ, мұның да бір түйіні шешілгелі тұр. Айталық, жаңартылған мазмұндағы оқу бағдарламасы бойынша білім беруге көшкен мұғалімдердің айлық жалақысы 30-50 пайызға дейін өсетіні осы сөзімнің дәлелі. Тағы бір қуантарлық жайт, жас ғалымдарға қолдау күшейеді. Ғылыми гранттар аясында бөлінетін квота саны артады. Елбасы жоғарыдағы міндеттерден өзге барлық жастағы адамдардың біліммен қамтылуын, балабақшаға арналған бірыңғай бағдарламаның әзірленуін және технологиялардың жаңаруын қатаң тапсырды. Егер бұл міндеттер кезең-кезеңімен бұлжытпай орындалатын болса, білім саласы бойынша әлемдік рейтингтің көшіне ілігуіміз әбден мүмкін. Ал, білімнің белесі биік болса, елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайы да жақсара түспек.

Сонымен қатар, Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасы бойынша ішкі туризмді дамыту өзекті мәселе болып отыр. Ішкі туризмді дамыту мен жаңғырту аясында еліміздің өскелең жас ұрпағы мемлекетіміздің болашақ ұрпақтарымызға киелі де көрікті аймақтарымыздың тарихымен таныстыру болып табылады.

Өз өлкеміздің құндылықтарын таныстыра отырып, әрбір қазақ елінің азаматы жас ұрпағымызды отансүйгіштікке, елін жерін қорғап дамытуға зор үлес қосатын ұрпақ тәрбиесіне бағыттаймыз.

Нұрболат ОҢҒАРОВ,

Қазығұрт аудандық «жас туристер станциясы» қызметкері.

Ұстазға тағзым

02ea691d-4bda-4a3a-9b02-5289886185cc