Ауданымыздың спорт саласын дамытуда үлес қосып келе жатқан Аружан Елікбаева біздің мектебіміздің ғана емес ауданымыздың мақтанышы. Мектебіміздің түлегі, грэпплингтен спорт шебері Елікбаева Аружан жастарға үлгі ететін, мақтаулы спортшы қызымыз.

e3ae47bf-3e1c-4b07-9a86-9bc280e5a05e
Ол 2003-жылы Қазығұрт ауданы, С.Рақымов ауыл округіне қарасты Майбұлақ ауылында дүниеге келген. «Майбұлақ» жалпы орта білім беретін мектебінің түлегі. Бүгінде Аружан қызымыз грэпплингтен әлемдік додаларда бағын сынап жүр. Аружан Елікбаеваның жеткен жетістіктері өз алдына бір төбе. 2019-жылы Қазақстан Республикасы «Жастар» жылына арналған дзюдодан 2003-2004 жылғы жасөспірімдер арасында Шымкент қаласының чемпионатында 57 кг салмақта 3-орын иегері атанса, Қазақстан Республикасының кубогі 2019 жылы 16-17 жас аралығында 56 кг салмақта грэпплингтен 2,3 орын иегері атанды. 2021-жылы Қазақстан Республикасы чемпионатында 18-20 жас аралығында 53 кг салмақта грэпплинг күресінен Шардара қаласында 2,3 орынды місе тұтты. 2021-жылы Ресей федерациясы Уфа қаласында жасөспірімдер арасында өткен грэпплингтен әлем чемпионатының екі дүркін күміс жүлдегері атанды. 2022-жылы наурыз айында Ақмола облысында 18-20 жас аралығында 53 кг салмақта грэпплингтен /UWW/ Қазақстан кубогының күміс, қола жүлдегері. Жуырда Нұр-Сұлтан қаласында спорттың «Кураш» түрінен өткен сайыста Қазақстан Республикасы чемпионатында 52 кг салмақта ІІІ-орын алды. 7-8 мамырда Қостанай қаласында өткен Қазақстан Республикасы чемпионатында 18-20 жас аралығында 53 кг салмақта грэпплингтен қола және алтын медаль иегері атанып мерейіміз үстем болып отыр.
«Жарыс алдында екі апта оқу-жаттығу жиындары болады. Сол екі аптада толықтай жаттығуға беріліп, режим ұстаймыз: дұрыс әрі уақытылы тамақтану, уақытында ұйықтау, осылай күнтізбеге үйренген соң жарыс­та жеңіл болады. Себебі, жарыстар таңертең ерте басталады. Таңертең тұра салып күресіп кетуге организмің дайын болуы керек. Расында да спорт өте қиын, көп жарақат аласың. Оны біреу соңына дейін емдейді, біреулер аяғына дейін жеткізбей жаттығуларын қайта бастап кетеді. Сол жағынан қателік болмаса, меніңше, қыз балаға спорттың ешқандай зияны жоқ», – дейді Аружан.

Уалихан ҚАБЛАНОВ,
«Майбұлақ» жалпы орта білім
беретін мектебінің ұйымдастырушы педагогы.

Жуырда Ресей Федерациясының Орынбор қаласында дзю-до күресінен «Кубок Евразии – 2022» ІІ халықаралық турнирі болып өтті. Жарысқа жерлесіміз, №2 балалар және спорт мектебінің жаттықтырушысы Наушабеков Нұрболат өз шәкірттерімен қатысып, жүлделі орындарды иеленіп келді.
Атап айтқанда, 50 кг салмақ дәрежесінде Үсенов Ерік Жаханбекұлы І орынды жеңіп алса, 38 кг салмақта Абдулла Бағлан Ерғалиұлы ІІІ орынды иеленді.

11

Сонымен қатар, Ақтөбе қаласында бокстан 2008-2009 жылы туылған жасөсірімдер арасында өткен «Қазақстан Респубикасының чемпионатына» ауданымыздың №2 балалар және спорт мектебінің жаттықтырушысы Әбдірайым Даулет шәкірттерімен қатысып, 66 кг салмақ дәрежесінде Көшербай Бейбарыс Ержанұлы жүлделі І-орынды жеңіп, Азия чемпионатына жолдама алды.

12

Ал, Тараз қаласында өткен 2002-2003 жылы туылған жастар арасында самбо күресінен «Қазақстан Республикасы чемпионатында» аудандық №3 балалар және спорт мектебінің жаттықтырушысы Бисебаев Радиктің шәкірттері, 79 кг салмақ дәрежесінде Нұрсейіт Санжар Бақтиярұлы І орынды иеленіп «Қазақстан Республикасының чемпионы» атанса, 64 кг салмақ дәрежесінде Давлятов Дияс Азаматұлы ІІ-орынды иеленді.

13
Алдағы уақытта да спортшыларымызға жеңісті күндері көп болсын деп тілейміз.

Азамат ТҰРСЫНӘЛІ,
аудандық мәдениет, тілдерді дамыту,
денешынықтыру және спорт бөлімінің инспекторы.

 129 спорт футбол

Жуырда Шардара қаласында 2022 жыл – «Балалар жылы және ТМД халық шығармашылығы мен мәдени мұра жылына» арналған футболдан 2009-2010 жылы туылған жасөспірімдер арасында Түркістан облысының чемпионаты өтті. Дүбірлі додаға аудандардан жиналған жалпы 16 команда қатысты.
Ауданымыздың намысын қорғаған №4 балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінің оқушыларынан құралған құрама команда жүлделі 2-ші орынды иеленді. Команданы дайындаған жаттықтырушылар Сәдібеков Әділет және Рысалиев Мықтыбек.
Жерлесіміз Төлеген Нүркен чемпионаттың «Үздік шабуылшысы» атанып, құрмет көрсетілді.

М.АЙДАРОВ,
№4 балалар және жасөспірімдер спорт мектебінің аға жаттықтырушысы.

50 oyin

«Қазақ этнографиясы» энциклопедиясында қазақ халқының ұлттық ойындары ойын-сауық, тұрмыс-салт, жануарлар дүниесіне, аңшылыққа байланысты, дене шынықтыру ойындары деп жіктелген. Ұлттық ойындардың негізгілерінің өзі жүзден асып жығылады. Оның барлығы түрлі мейрамдарда, тойларда, ойын-сауықта, жиындарда ойналатын болған. Ал, Наурыз мейрамында қазақ халқы алтыбақан, арқан тартыс, тымақ ату, аударыспақ, көкпар, теңге ілу мен қыз қуудан басқа қандай ойындар ойнаған? Мен бүгін ұмыт болып бара жатқан ұлттық ойын түрлеріне аз-кем тоқталып өткім келеді.

Шертпек – айнала отырып ойнайтын ойын. Ойынға екі қабатталып есілген орамал керек. Ойыншыларды отырғызып болғаннан кейін жүргізуші енді орамалды иығына салып алып, ойнаушылардың артында біраз айнала жүреді де кез келген бір ойыншының екі көзін екі қолымен баса қояды. Сол кезде ойын жүргізушінің көрсетуімен білдірмей келіп, жолдастарының бірі маңдайынан, не болмаса, басының бір жерінен шертіп кетеді. Сонан соң, ол қайтадан орнына барып немесе басқалармен орын ауыстырып отырады. Жүргізуші қолын қоя беріп «Шертпегімді тап» деп, енді иығындағы орамалды алып, отырған ойыншының арқасынан ұра бастайды. Ал, ойыншы таяқты көп жемеу үшін тезірек айтуы керек. Таба алмай қалса, көпшіліктің ұйғаруымен өлең айтып жыр жырлайды, күй тартады. Егер, тауып алса, шерткен адам жаза тартып, жаңағы өнерді сол көрсетеді. Осы тәртіппен ойын жалғаса береді.

Түйілген шыт – ойынына қатынасушыларға шек қойылмайды. Ойынға ортасынан бір-екі рет түйілген орамал, болмаса шыт керек. Ойынды ымыртта немесе іңір қараңғысында да ойнауға болады. Қара көлеңкеде көрнекті болуы үшін ойынға ақ орамал қолданылады. Ойнаушылар өзара келісіп, араларынан біреуін; ойын жүргізуші етіп тағайындайды. Ойын жүргізуші ойнаушыларды маңайына шақырып алады да, өзін қоршап, ынтыға ентелеп түрғандарға қарап бір, екі, үш деп дауыстайды. Осы кезде ойыншылар жан-жаққа тез бытырап кетеді. Ал, жүргізушінің өзі қолында түйілген орамалы бар ойыншыны қуалайды, мақсаты: оны ұстап, орамалды алу. Ол қолындағы орамалды оп-оңай алғыза қоймайды. Қуғыншы жете бергенде қолындағы орамалды қатарласа берген басқа ойыншыға лақтырады, орамалды қағып алған ойыншы оны келесі ойыншыға лақтырады. Осылайша жүргізуші қашан орамалды ұстап алғанша ойын жалғаса береді. Ұсталған ойыншы ортаға шығып, көпшіліктің ұйғаруы бойынша өнер көрсетеді. Өнер көрсету аяқталғаннан кейін түйілген орамалды соның өзі қуалайды, яғни ойын жүргізушіні ауыстырады, ойын осылай жалғаса береді.

Монданақ – үлкен кең бөлмеде немесе жазық көгалды алаңда ойналатын ойын, қатысушылардың саны 15-20 адамнан аспауы керек. Бұл ойынды қыз-келіншектер араласып ойнай береді. Ойынға екі қабатталып есілген орамал керек. Ойыншылар аяқтарын ілгері созып, тізесін сәл көтеріп, шеңбер бойына дөңгелене отырады. Бүгілген тізелерінің астынан әрі-бері жүгірткен кезде орамал болуы керек, аяқтарының бастары шеңбердің ортаңғы нүктесінде түйіседі, тап сол жерде ойын жүргізушінің өзі отырады. Осы кезде қолында орамалы бар ойыншы ортада отырған ойын жүргізушіні орамалмен жонынан тартып қалып, тез тізесінің астынан өткізе сала: «Әне кетті монданақ, міне кетті монданақ», – деп әндетіп қоя береді. Бұл дауысқа барлық ойыншылар қосылады. Ал ортада отырған жүргізуші орамалды ойнаушы жұрттың тақымдарының астынан іздей бастайды, бірақ қайда жүргенін таба алмайды, себебі, барлығы бірдей қолдарын тақымдарының арасында ұстап, жүгірген орамалды алып беріп отырған кісіге ұқсайды. Егер орамал арт жағында болса, онда суырып алып жонынан тағы бір тартып қалып, қайтадан тақымының арасына жүгіртеді. Осылайша, орамалды ойын жүргізуші тауып алғанша тақымдарының арасына жүгірте береді. Ал, ойын жүргізуші орамалды қайда жүргенін, кімде екенін байқап қалып ұстап алса, онда ұстаған ойыншымен орын ауыстырады, сөйтіп, ойынды жалғастыра береді. Бұл ойынның екінші бір түрінде орамалмен ұсталған ойыншы ортаға шықпас бұрын көпшіліктің ұйғаруымен өнер көрсетеді. Содан кейін ғана орындарын ауыстырады.

Қосқұлақ – жас өспірімдердің алаңда, аулада кешқұрым ойнайтын ойыны. Бұған 10-20 адам қатысады. Ойынға қатысатындар жиылып келіп орталарынан біреуін «қасқыр», екіншісін «түнгі күзетші» сайлап алады. Қалғандары «қойлар» болады. Қойлар тарап не «қасқырдың», не күзетшінің көзіне түспейтін жерге жасырынады. Басқалардан айыру үшін «қасқырдың» басына ақ орамал байланады. Тығылған «қойларды» іздей жүріп «қасқыр», «күзетшінің» көзіне түспеуге тырысады. «Күзетшінің» міндеті – «қасқырды» аңду, қуу, оның қойларға шабуына мүмкіндік бермеу. Тығылғандар орнынан қозғалмауға, дыбыс шығармауға тырысады. Егер, «қасқыр» «қойлардың» біреуін ұстап алса, «күзетші» оны абайлай алмай қалса, ұсталған ойыншы «қасқырдың» орнына шығып «қасқыр» «күзетші» болады. «Күзетші» «қойдың» рөлін атқарушы болып, тығылуға кетеді. Егер, «күзетші» «қасқырдың» «қойға» шапқанын байқап қалса, онда «қасқырды» қуып, «қойды» арашалап қалады. Ойын жалғаса береді. Ойын уақыты шектелмейді. Ойын соңында қатысушылар жиналып «қасқырдың», «күзетшінің» «қойдың» өздеріне ұнаған жағын атап көрсетеді.

Қындық-сандық. Ойын далада, көгалды жерде өтеді. Ойынға жасөспірім ер балалар қатысады. Қатысушылар тең екі топқа бөлінеді. Әр топтың өз бастықтары тағайындалады. Олар ойынның дұрыс өтуін бақылайды. Ортаға екі топтан бір-бір ойыншы шақырылады. Олар бір-біріне арқаларын беріп тұрысады да, бір-бірін қолдарының қырымен айқастыра ұстасады. Ойын жүргізушінің берген белгісімен олар бірін-бірі арқалап жерден көтеріп әкетуге тырысады. Олай істеу оңай емес, ойын жүргізуші белгі бергенде, олар тізелерін бүгіп жартылай отырған қалыпқа түседі. Қайсысы көтеріп әкетсе, жеңіске сол жетеді. Көбірек жеңіске жеткен топ жеңімпаз атанады. Ойын қайталанып ойналады.

Ұлжан АЙБАТОВА,
аудандық оқушылар сарайының қосымша білім беру педагогы, үйірме жетекшісі.

КІШІ ФУТБОЛДАН ЖАРЫС ӨТТІ

Жұма, 25 Наурыз 2022 00:00

2 Спорт футбол турнир в

Жуырда, ұлағатты ұстаз, ардақты әке, спорт ардагері Нартбаев Орынбасар Баймұсаұлының туған күніне арналған кіші футболдан білім беру ұйымдарының әкімшілік қызметкерлері арасында аудандық жарыс өтті. Қызықты да тартысты өткен жарыста жүлделі І орынды Дуанақұлов Қасымсейіт бастаған "Намыс" командасы жеңіп алса, ІІ орынды Тошаев Сәкен бастаған "Достық" командасы, ІІІ орынды Нартбаев Орынбасар бастаған "Бірлік" командасы иеленді.
Жүлделі болған командалар мен үздік ойыншылар ­кубок, медаль, диплом және бағалы сыйлықтармен ­марапатталды. Туған күн иесіне құрмет көрсетіліп, шапан жабылды.

Б.ОРЫНБАСАР,
аудандық мәдениет, тілдерді дамыту,
денешынықтыру және спорт бөлімінің
бас маманы.

5f112fc5-3ea3-4e78-8abd-8459578dfedd

Жуырда жыл сайынғы дәстүрге айналған ауданымыздың қыз-келіншектері арасында волейболдан ауыл округтері командаларының біріншілігі өтті.
Біріншілікті аудандық мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімінің басшысы А.Серкебаев, ардагер спортшы Б.Телікбай қыз-келіншектерді мерекелерімен құттықтап, жарысты ашып берді. Командалар сап түзеп, Қазақстан Республикасының Гимні орындалды.
Сайысқа 19 команда қатысып, олар 4 топқа жеребе тастау арқылы бөлінді. Топтық жарыстың нәтижесінде, әр топта орын алған «Ащыбұлақ», «Қызылдихан», Т.Рысқұлов, С.Сейфуллин атындағы командалар чемпиондыққа таласты.
Жеребе тасталып, жартылай финал «Ащыбұлақ» – С.Сейфуллин 2-0, Т.Рысқұлов – «Қызылдихан» 2-0 болса, ІІІ-орынға ойнаған «Қызылдихан» – С.Сейфуллин 2-0, ал, финалдық бәсекеде Т.Рысқұлов командасы «Ащыбұлақты» 2-0 есебімен ұтып, тұңғыш рет аудан чемпионы атанды. (мектеп директоры Н.Ерназаров).
Жарыс қорытындыланып, мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімінің басшысы А.Серкебаев жеңімпаз командаларға гүл шоқтарын сыйлап, марапаттады.
Ойын өз дәрежесінде өтті. Командалар өте жақсы дайындалғандығын көрсетті. Бұл қыз-келіншектердің спортқа қызығушылығының артқанын, салауатты өмір салтын ұстануында деп ойлаймын.
Жарысты республикалық дәрежедегі төреші Сапар Тәженов басқарды.
Сабақтастық жөнінде айтып кетсек. Осы жарыс басталғанда №11 мектеп-интернат, Айнатас, Комсомол, Денсаулық, Тұрбат командалары әр біріншілікте жоғары ойын көрсететін. Әсіресе, №11 мектеп-интернат командасы осы турнирдің 7-рет қатарынан чемпионы, кейінгі кездері 1-2 орыннан көрініп жүрген болатын.
Өкінішке орай, бұл команда группадан шыға алмады.
№11 санаторий типтес мектеп-интернатының қыз-келіншектері тек аудан емес облыстық жарыстарда да биіктерден көрінді.
Команда ойыншылары Мария Байтұрсынова, Ақмарал Айдарова республикалық жарыстарға қатысты.
Құрамадағы Сара Әбуова, Г.Сүйіндікова, Б.Дауылбаева, Л.Садыбаева, К.Пірназарова жасындай жарқырады.
Мария техникасымен, Сара апайдың оқтай зулатып доп берісін, Ақмаралдың ойынын көрген аудан волейболын дамытқан спорт шеберлері А.Шауполатов, С.Есіркепов, К.Төреқұловтардың ой мынау қайдан шыққан қыздар деп таң қалғандары әлі есімде.
Осы қыздарды Бекзат Ағабеков екеуіміз жаттықтырып, ауданның қыз-келіншектері арасында көп жылдар бойы чемпион болу бақытына ие болдық.
Әрине, келіншектердің үй шаруасынан қолдары босай бермейді, сонда да уақыт тауып, ұжымдарда жас қыз-келіншектер жеткілікті. Соларды денешынықтыру мен спортқа қызығушылығын арттырсақ, жоғарғы деңгейдегі жүрген апайларымыздың ізбасарлары шығар еді – деп ойлаймын.

Б.ТЕЛІКБАЙ,
ардагер спортшы.

3808d6ba-47b5-5bf0-84de-7bc0b03a7aa1

Турнир басында салтанатты түрде зейнеткер ұстаз Қ.Тәліпбай атаның, аудандық адами әлеуетті дамыту бөлімінің кәсіподақ төра­ғасы Скандар Мусақұлов, мектеп директоры Балқыбек Бердіқұлов турнирге келген қонақтардың ізгі-тілектерін тілеп, сәттілік жолдады.
«Майбұлақ» жалпы орта білім беретін мектебінде ұлағатты ұстаз Тәліпбай Қаблановтың 76 жасқа толуына байланысты «Мен – Қазақстан чемпионы боламын» тақырыбында аймақтық дәстүрлі турнирде ұлдар арасында І орынды С.Рақымов атындағы жалпы орта білім беретін мектебінің оқушысы Дәурен Рахматулла, ІІ орынды «Майбұлақ» жалпы орта білім беретін мектебінің оқушысы Аят Тұрғынбеков, ІІІ орынды С.Рақымов атындағы жалпы орта білім беретін мектебінің оқушысы Мамыр Дидарбекке бұйырды.
Қыздар арасында І орын «Қызылата» жалпы орта білім беретін мектебінің оқушысы Балнұр Әбдікерім, ІІ орынды С.Рақымов атындағы жалпы орта білім беретін мектебінің оқушысы Ұлбосын Сейдуллаға, ІІІ орынды «Майбұлақ» жалпы орта білім беретін мектебінің оқушысы Динара Елікбаева жеңіп алды.
Жеңімпаздар турнир соңында түрлі сыйлықтармен, аудандық адами әлеуетті дамыту бөлімінің мақтау қағаздарымен марапатталды. Ұйымдастырылған іс-шараға атсалысқан оқушыларға, мұғалімдерге, ауыл тұрғындарына демеушілік жасаған Тәліпбай атаның ұл-қыздарына алғысымыз шексіз.
Мұндай іс-шаралар оқушылардың бойына жақсы қасиеттер, рухани байлықтар әкелері сөзсіз.

Ғалымжан ИЛЛАБЕКОВ,
«Майбұлақ» жалпы орта білім беретін мектебінің
дене шынықтыру пәнінің мұғалімі.

35209539-9eac-478c-acd9-95af9dbc9684

Шымкент қаласында кіші футболдан әуесқойлар арасында «LLF Shymkent» турнирі өз мәресіне жетті. Аталған турнирде Қазығұрт ауданының намысын ФК «ҚАҺАРМАН» командасы қорғап, турнирлік кесте бойынша 2 орынға жайғасып, күміс медаль иеленді. ФК «ҚАҺАРМАН» командасын және аудан тұрғындарын жеңістерімен құттықтаймыз. ФК «ҚАҺАРМАН» командасына демеушілік жасаған ағаларымызға алғысымызды білдіреміз!


Алпамыс ҚАЛБОТАЕВ.

ОЙЛЫ БОЛСАҢ, ОЗЫП КӨР!

Сейсенбі, 30 Қараша 2021 00:00

5606

Шын мәнінде шахматшы болу үшін адам баласына ақылдылық, ойлылық және табандылық қажет. Өйткені, ол ой өрісті машықтандыратын спорт түрі. ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығы мерейтойы және ҚР Тұңғыш Президенті күні мерекесіне орай «Жеңіс» спорт кешенінде «Интеллектуалды ұлт» ұлттық жобасы аясында аудандық дене шынықтыру және спорт бөлімінің ұйымдастыруымен мектеп оқушылары арасында шахматтан «Ойлы болсаң, озып көр» атты аудандық жарыс өтті. Оған ауыл округтерінде болған байқауларда жүйрік шығып, іріктелген 36 оқушы қатысты. Турнирге шахматтан спорт шеберлігіне үміткер, ұлттық дәрежедегі төреші Бекзат Дәулетов төрелік жасады.
Қазығұрт аудандық мәслихатының хатшысы Өрісбай Көпеев сөз сөйлеп, беташар жүрісін жасап, турнирді ашты. ҚР Әнұраны орындалған соң, аудандық мәслихат депутаты Марат Нұран, аудандық дене шынықтыру және спорт бөлімінің басшысы Құралбек Бұхаров, «Интеллектуалды ұлт» қоғамдық бірлестігінің төрағасы Балтабек Түйетаев сөзге шығып, жарысқа қатысушыларға сәттілік тіледі.
Ө.Көпеев басқа спорт түрлеріне қарағанда, ақыл-ойды шыңдайтын шахмат ойынынан жарыс сирек болып жүргенін айтып, осы аудандық турнирдің өтуіне қозғау салып, ұсыныс жасаған Б.Түйетаев пен Б.Дәулетовке және оларды аудан әкімдігі мен бөлім басшысы Қ.Бұхаровтың қолдап, жарысты тиісті дәрежеде ұйымдастырып отырғанына алғыс білдірді. Қазығұрт ауданынан шыққан қос аруымыз, Азия және әлем чемпиондары, шахматтан халықаралық дәрежедегі гроссмейстер атағына ие болған Гүлмира Дәулетова мен Жансая Әбдімәлікті атап, олардың ауданымыздың мақтанышы екенін сөз арасында келтіріп: «Міне, осы қос арудай жоғары атаққа, жетістікке жетіңіздер. Ондай болу қайда деген ойдан аулақ болыңыздар. Кім осы шахмат саласында тынбай ізденіп, еңбек ететін болса, сөз жоқ, жақсы нәтижеге жетеді», – деп жарысқа бағын сынап келген қатысушыларға үлгі етті.
Б.Түйетаев: «Шахмат – ақыл-ой тәрбиесі, интеллектуалды ойын. Бүгінгі турнирдің жастар арасында ұйымдастырылып отырғаны өте орынды. Еліміздің жастарынан интеллектуалды ұлт жасауға тырысуымыз керек. ҚР Тұңғыш Президенті, Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Интеллектуалды ұлт» ұлттық жобасының негізгі мақсаты – қазақстандықтарды жаңа формацияға тәрбиелеу, Қазақстанды бәсекелестік қабілетті адам капиталына бай елге айналдыру болып табылады. Оның жүзеге асуы үшін интеллектуалды тұлғалар сіздер сияқты жастардан шығу керек. Бүгінгі жарысты «Интеллектуалды ұлт» ұлттық жобасы аясында деп алып отырғанымыз, сіздер тек қана білімде, оқуда ғана емес, ақыл-ой тәрбиесінде де үлкен жетістіктерге жетсе деп отырмыз. Қазығұрт өңірінде осындай зияткерлік ойынды, өнерді меңгерген интеллектуалды ұрпақ өсіп келе жатқанына қуаныштымыз», – деді. Әл-Фарабидің еңбектерінде зияткерлік өнер туралы айтылса, Абай бос уақытында тоғыз құмалақ пен дойбы ойнаған екен. Міржақып Дулатов 10 жыл шахмат ойнап, өмірін сақтап қалғаны туралы дерек бар. Шәкәрімнің өлеңдерінде шатыраш ойыны туралы сөз болса, осыдан жүз жыл бұрын Қазақстанның халық жазушысы Ғабит Мүсірепов «Лениншіл жас» («Жас Алаш») газетіне «Ханқамау» деген мақала жазып, шахматтың қазақша баламасы мен фигуралары туралы анықтама беріп, ойынның жастарға пайдасы жайында айтып, насихаттаған екен. Ән падишасы Шәмшінің ойнаған шахмат тақтасы сақталыпты.
Шахмат жарысында «Еңбекші» жалпы орта мектебінің 10-сынып оқушысы Сандуғаш Шаукен І орын алып, алтын медальмен бірге кубок пен 40 мың теңге сертификатпен (жаттықтырушысы Асылжан Ережеп), «Болашақ» мектеп-гимназиясының 11-сынып оқушысы Теміртас Разах ІІ орынды иеленіп, күміс медаль және кубок пен 25 мың теңге сертфикатпен (жаттықтырушысы Айкүн Шушбаева), «Еңбекші» жалпы орта мектебінің 10-сынып оқушысы Қарақат Мырзахан ІІІ орын алып, қола медаль және кубок пен 15 мың теңге сертификатпен (жаттықтырушысы Асылжан Ережеп) марапатталды. Тағы да жоғары көрсеткішке жеткен он оқушыға диплом және ынталандыру сыйлығы берілді.
Жиын соңында «Еркін ой» газетінің редакторы Балтабек Түйетаевтың өткен жылы жарық көрген, шахмат туралы көптеген мағлұмат жинақталған «Шахмат – зияткерлік ойын» атты кітабы шахматшыларымызға тарту етілді.

Құралбек ЕРГӨБЕКОВ.

044 дш

Спорттың қоғамда алар орны ерекше. Себебі, спорт – ұлт мерейі, денсаулықтың, рухтың күштілігі. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың: «Саламатты өмір салты ұлт денсаулығының кілті. Дене шынықтыру мен спорт мемлекеттің назарында болуы тиіс», – деген сөзі нақты істерге ұласып келеді. Тәуелсіздік алғаннан бері көк байрағымыз көптеген халықаралық жарыста биікке көтерілді. Бұл – спортшылар мен бапкерлердің, спорт саласында еңбек етіп жүрген мамандардың маңдай терінің жемісі. Ауданымызда спорттың дамуына үшбұлақтық саңлақтар да үлес қосуда. Жерлестеріміздің жарқын жеңістері күн санап артып келеді.
Жуырда Қ.Өмірәлиев атындағы жалпы орта білім беретін мектебінің оқушылары «Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығына» байланысты Түркістан қаласында өткен республикалық ашық тур­ниріне жолдама алған болатын. Аталмыш турнирге мектебіміздің 2004-2005, 2007-2008, 2009-2010, 2011-2012 жылғы оқушылары қатысты. Жастар мен жасөспірімдер арасында өткен республикалық ашық турнирде мектебіміздің мақтаныштары мерейімізді асырып, жүлдемен оралды. Атап айтқанда, 28 кг салмақта Бектұрсын Иманәлі – І орын, 34 салмақта Тұрсынбай Нұрдаулет – ІІ орын, 26 кг салмақта Жаппар Дарын, 30 кг салмақта Алпысбай Дияс, 28 кг салмақта Төлебай Ерсұлтан, 48 кг салмақта Мұғал Жанболат – ІІІ орын иегері атанды.
«Мемлекет басшысы Қасым Жомарт Кемелұлы Тоқаев Қазақстан халқына арнаған Жолдауында спорт саласын дамытып, халықтың денсаулығын нығайту үшін арнайы спорт орталықтарын ашу қажеттілігін атап өтті. Сол арқылы саламатты өмір салтын қалыптастырып, дені сау ұлт қалыптасады. Осы ретте, ауданда спортты өркендетуге тың серпін қажет. Осы бағытта жүйелі жұмыс жүргізіп, сала жұмысын жандандырып келе жатқан бапкеріміз, бокс үйірмесінің жаттықтырушысы Н.Амангелдінің еңбегін ерекше атап өткіміз келеді. Сіздердің бұл жеңістеріңіз – ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығына арналған нағыз тарту, нағыз ерлік деуге болады. Өздеріңіздей жастарымыз бар да біз әрқашан биіктей бермекпіз. Жоғары жетістіктеріңізбен қуаныш сыйладыңыздар. Тәуелсіз мемлекетіміздің өсіп-өркендеуіне қажырлы еңбектеріңізді және спорт саласында әлі де талай биік шыңдарды бағындырып, шеберліктеріңізді әрі қарай жалғастыратындарыңызға сенімдімін», – деген мектеп директоры О.Салыбаев балғын спортшыларды марапаттап, жарыс жеңімпаздарына құрмет көрсетті.
«Спорт саласындағы әрбір жетістік елдің мерейін асырады. Сондықтан, салауатты өмір салтын ұстанып, спортпен шұғылданатын жандарға көпшілік зор сенім артады. Сол сенім үдесінен шыққан спортшыға көрсетілетін құрмет ерекше. Мектебімізде бүгінде спортты серік еткен жандардың қарасы жыл өткен сайын көбейіп келе жатқаны қуантарлық жайт», – деп мектеп пен спортты жанына серік еткен жас спортшыларымызды тәрбие ісі жөніндегі орынбасары А.Тұрлыбаев та құттықтады.


Нұрболат АМАНГЕЛДІ,
Қ.Өмірәлиев атындағы жалпы орта білім беретін

мектебінің «Үшбұлақ бокс» үйірмесінің жетекшісі.