ДИХАН ҚАУЫМЫНЫҢ ҚАДІРЛІСІ

Дүйсенбі, 30 Қырқүйек 2019 00:00

Табиғаты ерекше, өз мамандығын өте жақсы көретін жандардың бірі – Базарбай Садықов. Оны аудан диқандары өте жақсы біледі. Бұл кісі де оларды жақсы таниды. Тіпті бәрінің атын атап, түсін түстеп бер десеңіз, одан жаңылысатын Базекең жоқ.
Қоңыр даусымен әрбір диқанның жеткен жетістігі мен біліктілігін анықтай отырып, айта бастайды. Тыңдап отырып, Базекеңнің білгірлігіне, жайдары мінезі мен кішіпейілділігіне тәнті боласың.
Асып-тасып кетпейді, жүріс-тұрысы да бір қалыпты. Артық сөзі тағы да жоқ. Киген киімі де қарапайым. Дауыс көтеріп, біреудің артынан сөз айту, оның ойы түгіл, қаперінде жоқ.
Сол Базекең өз мамандығын жан-тәнімен сүйген азамат. Мамандығы – агроном. Өзге құрбы-құрдастары секілді Базарбай да арман қуып Алматыға жол тартты. Ондағы мақсаты Алматы ауыл шаруашылығы институтына оқуға түсіп, агроном мамандығына ие болу еді. Арманы алдамады, агроном мамандығын алып елге оралды.
Алғашқы еңбек жолы да сәтті басталды. Сарыағаш ауданына қарасты «Красный водопад» мемлекеттік селекциялық станциясында ғылыми қызметкер, Ленин аудандық ауыл шаруашылық басқармасында бас агроном қызметтерін атқарды. Өз ісіне әрқашан тындырымды, мамандығының қыры мен сырын жақсы білетін, Базекеңнің еңбегі аудан басшыларының назарынан тыс қалмады. Базарбай Садықовты аудандық «Агрохимия» өнеркәсіп бірлестігінің төрағасы етіп қызметін жоғарылатты. Мұнда да, ол іскер де, ұйымдастырушы басшы ретінде танылды.
Ауыспалы егіс жүйесін, тыңайтқыштарды тиімді пайдалануды жетік білетін Базекеңді, аудан басшылығы іргелі шаруашылық Энгельс атындағы колхозға бас агроном етіп жіберді. Шын мәнінде, ол шаруашылық дихандарымен қоян-қолтық араласа жүріп, өзі де шыңдалды, диқандардың да шынайы алғысына ие болды. Өйткені, Базекең білгенін диқандарға үйретуден жалыққан жоқ. Осы тынымсыз тірлігі де диқандар көңілінен шықты.
Б.Садықов осы қызметін жалғастыра берер ме еді, егерде колхоз тарамағанда. Содан аудан басшылығы оның білікті агроном екендігін ескеріп, бірден аудандық ауыл шаруашылығы басқармасына қызметке шақырып, өз мамандығы бойынша жұмыс істеуге мүмкіндік жасады.
2015-жылы өз қызметіне адал, аудан диқандарының жанашыры Базекең зейнеткерлікке шықты.
Зейнет демалысына шықса да Базарбай Нұрышұлы қол қусырып қарап отыра алмады. Сулы жерден түрлі көкөніс өсіріп, кәсібінің нәсібін теріп жүрген көне көз диқандар, әрдайым Базекеңнің үйіне іздеп келіп, оны күту, қандай химикат, дәрі-дәрмектер, қандай минералды тыңайтқыштар пайдалану керектігін, тіпті, ауа райының қандай мезеттерінде іске асыруын сұрап, үнемі кеңес беруін өтініп жүрді.
Табиғатынан адамдарға жақсылық жасап, қол ұшын беруге бейім Базекең асықпай-саспай диқандарға білгенін үйретуден әсте жалыққан емес. Осы қасиетін ауданның диқан қауымы жоғары бағалайды. Диқандардың жанашыры, қамқоры деп құрмет тұтады. Ісін, адамгершілік қасиетін өзгелерге мақтан етеді.
Міне, ауыл-аймаққа қадірлі болған Базарбай Нұрышұлы алтын күзде 70 жасқа толып отыр. Бұл – аз жас емес. Артында еткен еңбегінің жарқын ізі жатыр. Елден ерек ауданның ауыл шаруашылығына сіңірген еңбегі де елеусіз емес. «Астанаға – 10 жыл», «Тәуелсіздіктің 20 жылдығы» мерекелік медальдарымен, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің «Ауыл шаруашылығы саласының үздігі» төсбелгісімен, Қазақстан Кәсіподақтары ұйымының «Алтын» медалімен және облыстық мәслихаттың «Құрмет» грамотасымен, аудан әкімдерінің «Алғыс хаттарымен» марапатталған. Сонымен бірге Базарбай аға үлгілі отбасының иесі. Зайыбы Күлзина жеңгеммен отбасы құрғанына 50 жыл толып, өмірге 2 ұл, 1 қыз әкеліп, бәріне жоғары білім әперді. Қазіргі күні 6 немеренің қызығына бөленіп отырған жағдайы бар.
Зайыбы Күлзина Алматы медицина институтын бітіріп, аудандық ауруханада 37 жыл дәрігер қызметін атқарып, зейнеткерлікке шықты.
Ұрпақтарына бүгін заман талабына сай білім беріп, бәрінің де өмірден өз орнын жаңылыспай табуына, әрдайым адал еңбек етіп, абыройлы болуына ақылын айтып, кеңесін беріп отырады.
Бүкіл саналы ғұмырын Жер-Анаға арнаған, диқан қауымының қадірлісі атанған Базарбай ағамызды мерейлі 70 жасқа толған күнімен құттықтаймыз. Оның егіншілік саласымен айналысып жүргендерге ғана емес, аудан жұртшылығына да елі десе елеңдеп, жанашырлық танытуға ұмтылып тұратын аптал азаматтың ортамызда жүргендігі қандай жақсы! Сондай-ақ, бір айтайын дегеніміз, Базекең «Қазығұрт ауданының Құрметті азаматы» деген атаққа өте лайықты. Осыны аудан басшылары еске алса деген тілегіміз бар.

Асан ТӨЛЕШОВ,
Қарабау ауыл округінің әкімі.

Құқықтық мемлекет белгісінің бірі – сот билігінің заң шығарушы және атқарушы билік тармақтарына тәуелсіз қызмет атқаруы болып табылады.
Қазақстан Республикасындағы сот жүйесі еліміздің Конституциясымен және 2000-жылғы 25-желтоқсандағы «Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьялардың мәртебесі туралы» Конституциялық заңмен және басқа да заң актілерімен белгіленеді. Бұл Конституциялық заңды қабылдаудың негізгі мақсаты, елде сот – құқықтық реформаны одан әрі жетілдіру тұрғысынан болады. Қазақстан Республикасында сот билігі тұрақты судьялар, сондай-ақ заңда көзделген жағдайларда және тәртіп пен қылмыстық сот ісін жүргізуге тартылған алқа заседательдері арқылы соттарға ғана тиесілі. Елімізде сот төрелігін тек сот қана жүзеге асырады. Соттың ерекше өкілеттілігін басқа органдарға беруді көздейтін заң актілерін шығаруға тиым салынады. Ешқандай өзге органдар мен тұлғалардың судья өкілеттілігін немесе сот билігінің функцияларын иеленуге құқығы жоқ. Сот ісін қарау тәртібімен өтініштерді, арыздар мен шағымдарды басқа ешқандай органның, лауазымдық немесе өзге де адамдардың қарауына немесе бақылауға алуына болмайды.
Сот билігі Қазақстан Республикасының атынан жүзеге асырылады және азаматтар мен ұйымдардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғауға, Республика Конституциясының, заңдарының, өзге де нормативтік құқықтық актілерінің халықаралық шарттарының орындалуын қамтамасыз етуге қызмет етеді. Әркімге мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, лауазымды және өзге де адамдардың Республика Конституциясында және заңдарында көзделген құқықтарға, бостандықтар мен заңдарында көзделген құқықтарға, бостандықтар мен заңды мүдделерге нұқсан келтіретін немесе оларды шектейтін кез келген заңсыз шешімдер мен іс-қимылдарынан сот арқылы қорғалуға кепілдік беріледі. Ешкімді де оның ісін заңның барлық талаптары мен әділеттілікті сақтай отырып, құзыретті, тәуелсіз және алаламайтын соттың қарау құқығынан айыруға болмайды. Сот билігі азаматтық, қылмыстық және заңда белгіленген өзге де сот ісін жүргізу нысандары арқылы жүзеге асырылады.

Б.АЛТАЕВ,
Қазығұрт аудандық сотының
бас маманы, сот мәжілісі хатшысы.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Сындарлы қоғамдық диалог – Қазақстанның тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі» атты Қазақстан халқына Жолдауы әлемдік қауымдастықтың бір бөлшегіне айналған егемен елімізді жаңа жетістіктерге жетелейді.
Президент өзінің Жолдауында қазіргі қоғамдағы бірқатар маңызды мәселелерге тоқталып өтті. Қазақ тілінің тағдыры, «Дипломмен – ауылға» бағдарламасының аясын кеңейту, аз қамтылған және көп балалы отбасыларды қолдау үшін дарынды баланың қабілетін дамытудың жол картасын әзірлеу, мәдениет саласының қызметкерлерін қолдау туралы айтылған өзекті ой-пікірлері жұртшылықтың жүрегін жылытып, көңіліне рухани күш-қуат береді. Жолдауда нашақорлық, адам зорлау, педофилия, адам саудасы тәрізді айтылған мәселелер бүгінгі таңда жаһан жүзіндегі адамзат баласының дертіне айналғаны ақиқат. Еліміздің жағдайын жақсартуға бағытталған Жолдауында Мемлекет басшысы келесі жылы Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойын атап өтетінімізді айтты. Бұдан бұрын Президент Абайдың мерейлі мерекесі ЮНЕСКО дәрежесінде атап өтілетіндігін айтып, қазақ халқын қуантқан болатын.
Бұл Жолдауда мәдениет қызметкерлерін қолдау туралы айтылды. «Біз мәдениет саласында жұмыс істейтін азаматтарға жеткілікті түрде көңіл бөлмей отырмыз. Бұл – ең алдымен, кітапхана, музей, театр қызметкерлеріне қатысты мәселе. Олардың еңбекақысы соңғы жылдары мүлде көбейген жоқ. Соның салдарынан мәдениет қызметкерлері, әсіресе, жас мамандар жеңілдігі бар тұрғын үй бағдарламаларына қатыса алмайды. Мұндай ахуал осы кәсіптің беделін түсіріп, лайықты кадрлардың тапшылығы айқын сезілуде. Келесі жылдан бастап Үкімет мәдениет қызметкерлерінің еңбекақысын көбейтуі тиіс. Сондай-ақ, білім беру және денсаулық сақтау салаларындағы міндетті әлеуметтік жеңілдіктер мәдениет саласының өкілдеріне де берілуі керек», – деді. Осы орайда тұрмысы оңалған, жағдайы жақсарған мәдениет қызметкері аянбай қызмет ететініне кәміл сенім білдіремін және еліміздің гүлденіп өсуіне, болашағымыздың жарқын болуы үшін бірлесіп еңбек етуге шақырамын!
Елбасымыздың «Ел бірлігі – ең асыл қасиет» деген қанатты сөзі барша қазақстандық отандастарымыздың қағидасы болсын!

Раушан ЕШМҰХАМБЕТОВА,
аудандық мәдениет сарайының әдіскері.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына арнаған «Сындарлы қоғамдық диалог – Қазақстанның тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі» атты Жолдауында қамтылған әрбір нақты мәселе қоғам үшін зор манызға ие.
Бұл Жолдаудағы мәселелер негізінен билік пен қоғам арасындағы тұрақты диалог орнату арқылы ғана қазіргі саяси ахуалға бейімделген үйлесімді мемлекет қалыптастыра отырып, қазақстандықтардың әлеуметтік тұрмысын арттырып, жақсарту, саяси реформаларды асығыстықа салынбай кезең-кезеңімен, табанды түрде жан-жақты ойластырып жүзеге асырылатыны жайлы кеңінен айтылып, алдағы атқарылатын нақты іс-шараларға тоқталып, айқындап атап өтті. Аудандық білім бөлімінің қызметкерлерімен кеңейтілген жиында Мемлекет басшысы Қ. Тоқаевтың Қазақстан халқына арнаған Жолдауы жан-жақты қолдау тауып талқыланды.
Жолдауда айтылған алдағы уақытта атқарылатын іс-шаралардың барлығы да қоғам үшін, еліміз үшін аса манызды іс-шаралар. Соның ішіндегі білім беру саласына қарастырылған әлеуметтік женілдіктері, жас кадрларды қолдау мақсатында тұрғын үймен қамтамасыз ету және еңбекақыларын көтеру шаралары жүзеге асырылатыны қуантарлық жағдай. Қазіргі таңда іске асырылып жатқан бағдарламалардың өз жалғасын табатынына сенімдімін. Жолдау халық игілігіне қызмет ететін бағалы маңызды құжат болып қалады. Аудандық білім бөлімінің басшысы Асан Уисимбаев Тілеубердіұлы ұстаздарға Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың Қазақстан халқына арнаған Жолдауында жүктеген міндеттер мен тапсырмаларды қолдай отырып, халыққа кеңінен түсіндіру жұмыстарын жасап, насихаттау шараларын жүзеге асыру қажеттігін баса айтты.

Қанат ҚАЛДЫБАЕВ,
аудандық білім бөлімінің әдіскері.

Маңызды міндеттер жүктелді

Дүйсенбі, 30 Қырқүйек 2019 00:00

Ел Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев Парламент палаталарының бірлескен отырысында Қазақстан халқына бірінші Жолдауын жариялады. «Сындарлы қоғамдық диалог – Қазақстанның тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі» атты Жолдауда мемлекеттік институттардың рөлін нығайту, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау, халықтың тұрмыс сапасын жақсарту мәселелері көтерілді. Сонымен қатар, қазақ тілінің мемлекеттік тіл ретіндегі рөлін күшейтіп, ұлтаралық қатынас тіліне айналатын кезеңге қадам басу керектігі айтылды.
Жас ұрпақты отаншылдыққа тәрбиелеу жолында елімізде келесі жылы аталып өтілетін әл-Фарабидің 1150 жылдық, Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойларын халық болып бірігіп ысырапшылдыққа жол бермей, жоғары дәрежеде өткізіп, ұлағатты ұрпағына өлмейтін мұра қалдырған ғұламаларымыздың елеулі еңбектерін халық арасында дәріптелуі керек екендігіне баса мән берілді.
Қала мен ауылды дамытудың ең ұтымды жолы – тиімді шағын және орта бизнесті өркендету екендігі көрсетілді.
Еліміздегі білім саласына тоқталған Президентіміз, жыл сайын 21 мыңға жуық мектеп түлегі кәсіби және жоғары оқу орындарына түсе алмай қалатындығын ескертіп, соның нәтижесінде жастардың бұл тобы жұмыссыздар мен маргиналдардың негізін құрайтындығын айта келе, кейіннен олар амалының жоқтығынан қылмыстық және экстремистік ағымдардың шырмауына түсетіндігін атап өтті.
Осы орайда біз, осындай келеңсіз жағдайларға жол бермеу үшін оқушылардың қабілетін айқындап, кәсіби бағыт-бағдар беру және ауылды жерлердегі дарынды балаларды іріктеп, отандық, шетелдік жоғары оқу орындарына дайындау, сондай-ақ, «Жастар ресурстық орталығы» КММ-сін ашып, барынша қолдау көрсетуінің өзі жастар тарапына мемлекеттен жасалған қамқорлық деп санаймын.
Ауылдық жерлердегі білікті педагог кадрлардың сапасын арттыру мақсатында «Дипломмен ауылға» бағдарламасының аясын кеңейту жөніндегі ұсынысы да жастардың өмірден өз орындарын табу мәселесінде тамаша мүмкіндіктер туғызатыны анық.
Елімізде келесі 2020-жыл – «Волонтер жылы» деп жарияланды. Еріктілер қызметіне азаматтардың, әсіресе, жастардың, студенттер мен оқушылардың қатысу аясын кеңейту, олардың бойында белсенді өмірлік ұстанымдарға қатысты дағды қалыптастыру – маңызды міндет.
Бұл Жолдау жастарды алға жетелеуде үлкен серпін беріп, Тәуелсіз еліміздің көк байрағының желбіреуіне үлес қоса береді деген сенімдеміз.

Перизат СӘБИТХАНҚЫЗЫ,
аудандық «Жастар ресурстық орталығы»-ның
басшысы.

Халықтың прокуратура органдарына деген сенімін арттыру іс-шаралары аясында Қазығұрт ауданының прокуроры Қорғанбаев Батыр Ноғайбайұлы Қазығұрт, Сарапхана, Алтынтөбе, Қақпақ, Шанақ және Шарбұлақ ауыл округінің 300-ден астам тұрғындарымен кездесу өткізді.
Халықпен кездесуге аудан әкімдігі мен ауыл округі әкімдігінің қызметкерлері, аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар, білім, тұрғын үй-коммуналдық, шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары, жер қатынастары бөлімдерінің басшылары, уәкілетті органдар мен полиция бөлімінің қызметкерлері қатысты.
Кездесу барысында сұрақтардың басым көпшілігі әлеуметтік мәселеге қатысты қойылды, оның ішінде ауыз сумен қамтамасыз ету, жолдарды жөндеу жұмыстары, аз қамтамасыз етілген отбасыларды әлеуметтік жәрдемақылармен қамтамасыз ету проблемалары, ауыл шаруашылғы мен тұрғын үйге жер телімдерін табыс ету мәселелері талқыланды.
Сонымен қатар, аудан прокуроры қадағалау, аумақтағы қылмыстылық жағдайға ерекше тоқталып, құқық қорғау органдары тарапынан жеке мүлікке қарсы қылмыстардың, оның ішінде мал, пәтер ұрлығын азайтуға бағытталған жұмыстар туралы атап өтті.
Ал, кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыстарды болдырмау мақсатында жергілікті ауыл билерінің қатысуымен білім беру мекемелерінде кездесулер өткізуге шешім қабылданды.
Сондай-ақ, алаяқтық қылмыстардың алдын алу мен оларға қатысты жол бермеу бағытында нақты мысалдарды атап көрсетіп, сақтану қажеттігі және учаскелік полиция қызметкерлері тарапынан арыздарды қабылдамау немесе басқа да заң бұзушылықтар бойынша шағымдану тәртібі мен тексеру тәртіптеріне түсіндірме берді.
Батыр Ноғайбайұлы прокуратура органдарының азаматтардың конституциялық құқықтарын қорғау бағытында атқарылған жұмыстарды атап өтіп, прокуратурада азаматтарды қабылдау орталығы ашылғаны және әрбір азаматтың арызы тиісті түрде қаралатыны туралы хабарланды.
Қаралған әрбір мәселе жөнінде тиісті ұсыныстар мен түсініктемелер, ал прокуратура қызметкерлеріне нақты бақылау жүргізу бойынша тапсырмалар берілді.
Кездесу нәтижесінде аудан прокуроры осы тектес шаралардың жалғастырылатыны, мемлекеттік органдарға елді мекендерге шығып, халықпен кездесу арқылы түсіндіру жұмыстарының жүргізу маңыздылығы атап өтілді.


Қазығұрт ауданы прокуратурасы.

Түркістан облысында "Ашық бюджеттік интерактивті картасы" жүзеге асып, мемлекеттік мекемелерде "Халықтық кеңсе" ашылмақ. Бұл туралы облыс әкімі Өмірзақ Шөкеевтің басқаруымен өткен жиында айтылды.
Жемқорлыққа қарсы күресті күшейту мәселесі талқыланған басқосуда Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің өңірдегі өкілдері, аудан – қала әкімдері мен басқарма басшылары қатысты. "Transparency International үкіметтік емес халықаралық ұйымы жүргізген зерттеу нәтижелері Қазақстанда жемқорлықпен күресте оң өзгерістердің орын алғанын көрсеткен. Бұл еліміздегі сыбайлас жемқорлықпен күреске қарсы бағытталған нәтижелі жүйелі жұмыстың бар екенін тағы да дәлелдейді. Тақырыптың өзектілігіне тоқталған аймақ басшысы маңызды мәселенің жеке бақылауында екенін айтты.
– Біз ең таза өңір болуымыз керек. Осы бағытта жұмыс істейік. Басшылықта отырған азаматтар бұл мәселені өз бақылауында ұстап, күнде қадағалап отыратын болсын. Сұрау сіздерден. Біз нағыз еңбекқор, таза ниетті жандар мекен еткен қоғамда өмір сүріп жатырмыз. Жемқорлықпен күресу үшін әркім өзі таза болуы керек. Оған жол бергендерге қатаң шара қолданатын боламын. Ашықтық – басты міндет, басты ұстаным. Осы тұста мемлекеттік мекемелер арасында "Ашық бюджеттік интерактивті картасы" жобасын да қолға алу керек, - деді облыс әкімі Өмірзақ Шөкеев.
Бұл жоба – бюджеттен бөлінетін қаражатты жариялау және бақылау, шағымдарды, пікірлерді жинау және ақпаратты талдауға арналған жалпыға қолжетімді сыртқы ресурстағы сервис. Сондай-ақ, Карта нақты уақыт режимінде әлеуметтік нысандарды салу, жөндеу және күтуге бөлінген бюджет қаражаты туралы толық мәліметті көрсетеді. Жемқорлықтың тамырын жойып, мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыру, жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру – қоғамның өзекті мәселесі. Бұл тұста облыс әкімі өңірде атқарып жатқан жұмыстардың бірі – "Түркістан – адалдық алаңы" жобалық кеңсесінің жұмысын атап өтті. Тиімділігін көрсеткен жоба аясында нәтижелі жиындар өткізіліп, мыңға жуық мемлекеттік қызметкерге, 8 мыңнан астам тұрғынға құқықтық кеңес берілген. 40 ауылдық округтерде ҚАУІПСІЗ АЙМАҚ бұрыштары ашылып, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру бағытында облыс көлемінде 1700-ге жуық шара ұйымдастырылған. "Саналы ұрпақ" жобалық кеңселері облыстағы 29 мемлекеттік және 19 жекеменшік колледжде ашылып, жұмыс жасауда. Полицияда фронт-офистер ашылып, білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік және мемлекеттік мекемелерде сатушысыз өз-өзіне қызмет ету форматында 818 "Адалдық дүкендері" ашылды. "Түркістан қалалық емxанасы" пилоттық үлгіде Жобалық кеңсе іске қосылды. Алдағы жарты жылдықта барлық емхана мен ауруханалар автоматтандыру мен цифрландыру процесінен өтетін болады.

Түркістан облысы әкімінің
баспа сөз қызметі.

Жастар сыбайлас жемқорлыққа қарсы

Сейсенбі, 24 Қырқүйек 2019 00:00

Қазіргі уақытта сыбайлас жемқорлық әлеуметтік құбылыс ретінде әлемнің барлық елдерінде, оның ішінде Қазақстанда да тамырын жайып отыр. Сыбайлас жемқорлық әлеуметтік экономикалық даму үрдісіне, нарықтық экономиканың құрылысына, инвестицияларды тартуға залалын келтіруде. Демократиялық мемлекеттің саяси және қоғамдық институттарына да кері әсерін тигізуде, болашақтағы еліміздің дамуына үлкен қатер төндіруде.
Қазір әлем елдерінің алдында тұрған өзекті мәселенің бірі – жастардың арасындағы сыбайлас жемқорлық. Орасан зор салдары бар бұл әлеуметтік дерттен біздің қазақстандық жастар қоғамы да белгілі бір деңгейде зардап шегіп отыр. Сондықтан сыбайлас жемқорлық мәселесі мемлекет пен қоғамның бүкіл саласына қатысты өткір сипат алып, бұрынғыдан бетер өзектілене түсуімен назар аудартады. Себебі, жемқорлық дерті мемлекеттік қызметке баратын жастардың және пара алатын лауазымды тұлғалардың беделін түсіріп қана қоймай, билік жүйесінің, сонымен қоса6 бүкіл әлеуметтік жүйенің құлдырауына әкеп соғуымен қауіпті. Алайда, еліміз тәуелсіздік алғалы бері қаншама заңнамалар қабылданып, сан алуан іс-шаралар үздіксіз жүргізіліп келсе де, бұл келеңсіз құбылыстың жолы кесілмей қойды.
Бүгінгі заманда жастар арасында сыбайлас жемқорлықтың таралуына жастардың жұмыссыздығы, баспана мәселесі, елдегі әлеуметтік ахуалдың әлі де төмендігі, осы саладағы тиісті заңнаманың өз деңгейінде орындалмауы, жастардың құқықтық санасы мен білімінің төмен болуы, жастардың өз-өзіне сенбеушілігі, жастардың санасына сыбайлас жемқорлық ұғымының дендеуі, қоғамда демократиялық дәстүрлердің сақталмауы, және т.с.с. көптеген себептер әсер етеді. Әсіресе, жастардың сыбайлас жемқорлық көріністеріне көз жұмып қарауы мен пара берушілікке бой алдыруы үрдіске айналғаны рас.
Жалпы, «мәдениет» ұғымының мағы¬насы өте кең және бұл құбылыс ең маңызды әлеуметтік үдерістермен тығыз байланысты болады. «Мәдениет» түсінігі адамның қоғам мүшесі ретінде меңгерген білімдерін, білік-дағдыларын, қабілеттерінің жиынтығын білдіреді. Өзіңіз айтқандай, мәдениет ұғымының қолданыс ауқымы өте кең, рухани және материалдық мәдениет және т.б. түрлері бар, дегенмен, барлық жағдайда оның қандай да бір нормалар мен ережелерге сүйене отырып, қоғамның маңызды элементі ретінде дамуын қамтамасыз етуге бағытталатынын көреміз. Осылайша «Мәдениет» түсінігі адам¬ның өзін қоршаған дүниеге, әлемге, қоғамға көзқарасын білдіре отырып, оның болмыс-біті¬мін айқындайды. Мысалы, кез келген адам өзінің сыбайлас жемқорлыққа деген көзқарасының мән-мағынасын анық та айқын ұғынуы тиіс. Соған сәйкес тұлғаның сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез-құлқы, болмысы, іс-әрекеті қалыптасады. Сыбайлас жемқор¬лыққа қарсы мәдениеті қалыптасқан адам жемқор¬лықтың қоғам мен мемлекет, әрбір адам үшін қаншалықты қауіпті екенін сезініп, жемқорлық құбылысына қарсы тұратын болады, яғни осын¬дай келеңсіз көріністерге мүлдем төзе алмайды. Сөйтіп, осы дерттің жойылуына үлес қосуы¬на алып келеді. Мұның өзі сыбайлас жемқор¬лыққа қарсы мәдениеттің азаматтардың саяси белсенділігін көтеруге ықпал ететінін көрсетеді.
Сондай-ақ, жастардың бойында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениеттің толық қалыптасуы үшін бірқатар шарттар керек екендігі сөзсіз. Ол үшін, ең алдымен, жастар сыбайлас жемқорлықты елдің дамуын тежейтін аса қауіпті қоғамдық дерт деп танып, жемқорлық көріністерін анық ажырата білуі, мемлекеттің түрлі салаларында жем¬қор¬лықтың алдын алуға, әр адамның пара беру және пара алуына қарсылық көрсетіп, заңдардың орын-далуына үлес қосуы қажет. Сыбайлас жемқор¬лыққа қарсы мәдениеттің болуы әр адамның құқықтық сауаттылығына да байланысты, бұл біреуде төмен, біреуде жоғары болуы мүмкін. Мемлекеттегі заңнамаларды жақсы білу әр адам¬ның өз іс-әрекетіне деген сенімділігін нығайтады, сөйтіп ол сыбайлас жемқорлыққа қатысты кез-келген құқық бұзушылыққа тойтарыс бере алатын дәрежеге жетеді. Бұл әрине, әрбір адамның азаматтық ұстанымына, өмірлік қағидаларына, тұлға ретіндегі қасиеттеріне байланысты қалыптасады.
Мұның бәрі елімізде құқықтық мемлекеттің іс жүзінде орнауына, заңның үстемдігіне, әр адамның қауіпсіз өмір сүруіне, қоғамдық тәртіптің нығаюына, әлеуметтік ахуалдың жақсаруына, ең бас¬тысы, ұлттың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және тұрақты дамуға жеткізеді. Сондай-ақ, сыбайлас жемқорлықпен пәрменді күресу үшін халықтың құқықтық сауатсыздығын жоятын, құқықты түсіндіру жұмысының деңгейі мен сапасын арттыру керектігінің маңызы зор. Халық өздерінің құқықтарын, өздеріне қарсы қандай да бір құқыққа қайшы іс-әрекет жасалған жағдайда қандай іс-қимыл қолдану керектігінің нақты жолдарын толық білулері қажет. Әсіресе, жастардың осы тұрғыда сауатты болуы қажет.

Болат МӘЛІК,
аудандық «Жастар ресурстық орталығы» жанындағы «Әлеуметтік – психологиялық сүйемелдеу қызметі» секторының маманы.

Бос уақыт тиімді шаралармен толығуда

Сейсенбі, 24 Қырқүйек 2019 00:00

«2019-жыл – Жастар жылына» орай, олардың бос уақытын тиімді пайдалану, жаман әдет, жат қылықтардан бойын аулақ ұстау, үлкенге құрмет, кішіге ізет, жастардың бойындағы адамгершілік қасиеттерін арттыру, кішіпейілділік, мейірімділік сезімдерін ояту мақсатында психологиялық кеңестер, сенинар-тренингтер ұйымдастыру, ұлттық құндылықтарымызды жастар арасында қайта дәріптеу, кеңінен насихаттау Қазығұрт ауданы "Жастар ресурстық орталығы" бастамасымен аудан, ауыл жастарымен бірге көптеген игі іс-шаралар жүзеге асырылып жатыр. Атап айтар болсақ, аудан сөз шеберлігін арттыру барысында аудан жастары аймақтық, қалалық, облыстық пікірсайыс турнирлеріне қатысып ауданымыздың мерейін сан мәрте дүбірлі додаларда үстем етуде.
"Спорт – денсаулық кепілі" десек жастарды спортқа баулу бағытында да қазақша күрес, волейбол, кіші футбол, кір тасын көтеру, қол күрес түрлерінен аудандық жарыстар ұйымдастырылуда. "Өнерліге өріс кең" атты айдармен бірнеше рет жастар арасында ән-би байқаулары жайдарман ойындары өткізілді. Ұлттық ойындарымызды дамытуда асық ату, арқан тарту, ләңгі тебу сынды ұлттық ойын түрлерінен арнайы шаралар өткізілді. Қазіргі таңда да жастардың кешкі уақытын көңілді өткізу, әнге деген құштарлығын арттыру жолында әр аптаның дүйсенбісі күні орталық алаңда "Караоке PARTY" ұйымдастырылуда. Алдағы уақытта да мұндай ауқымды іс-шаралар жалғасын таба береді.

М.ӘУЕЛБЕКОВ,
«Жастар ресурстық орталығының»
Тұрбат ауылдық округі бойынша
инспекторы.

Балаларға барыңды сыйла!

Сейсенбі, 24 Қырқүйек 2019 00:00

«1-мамыр» жалпы орта білім беретін мектебінде «Мектепке жол» қайырымдылық акциясы болып өтті. Онда елдімекен тұрғындары арасынан ұжым төрағасы Байжұматов Оспан, жеке кәсіпкерлер Сарманов Досжан, Мамыхов Арысбек, мектеп мұғалімі Н.Кенжебаева өз демеушілігін жасап, көмек қолын созды. Мектептегі жартылай жетім, көп балалы отбасы балалары арасынан 9 оқушыға мектеп формасымен оқу құралдарын сыйға тартты. Ата-аналар өз ризашылықтарын айтып, жылы лебіздерін білдірді.

Р.РАЙҚҰЛОВА,
«1-мамыр» жалпы орта білім беретін
мектебінің әлеуметтік педагогы.