Ұрлық түбі – қорлық

 

           Жуырда Қазығұрт аудандық полиция бөліміне жергілікті тұрғыны арызданған болатын. Ол арызында маусым айының 17 күні сағат 13:30 шамасында сөмкесінде тұрған әмиянының жоғалғанын айтқан болатын.

Аталған арыз бойынша полицейлер тез арада ҚР Қылмыстық кодексінің 188-бабы «Ұрлық» бойынша тіркеуге алып, қылмыстық іс қозғалды. Оқиға болған жердегі нысанның аймағындағы бақылау камералары тексеріліп, жәбірленушіге күдіктінің фотосы көрсетіліп, нақты фотосы аудан, ауыл округтеріндегі барлық учаскелік полицейлерге жолданған болатын. Жедел іс-шараларды жүргізу барысында аудан орталығындағы сауда орталығында сауда жасап жүрген сезікті азаматша ұсталады. Күдікті бөлімшеге жеткізіліп, тексеру барысында оның жәбірленушінің сөмкесінен 30 мың теңге мен куәлікті жымқырғаны белгілі болады. Аталған сезікті сән салонының кіре берісіндегі орналасқан бейнекамераның жазбасына түсіп қалған. Бұл өз кезегінде полицейлердің күдіктіні қолға түсіруіне көмегін тигізді. 

– Полицияға хабарласпай жүрсем, жүре береді екенмін. Жалпы полиция қызметкерлеріне алғысымды айтамын, – деді жәбірленуші.

Аталған жайт бойынша тексеру амалдары жүргізіліп, күдіктінің кінәлі екендігі белгілі болады. Алайда, жәбірленушінің ақшасын толығымен қайтарып, кешірім сұрағаннан соң екі жақ татуласып, ҚР Қылмыстық кодексінің 68 бабының талаптарына сәйкес қылмыстық іс қысқартылды.

Өзімізге өзіміз сақ болсақ, осындай ұры-қарылар, бөтен пиғылы бар азаматтардың  арам ойын іске асырудың алдын алған болар ек.

П.ИМАНОВА,

Қазығұрт АІІБ ЖПҚ

әйелдерді зорлық-зомбылықтан

қорғау тобының инспекторы,

полиция капитаны.

                                                   Жемқорлық – жегі құрт

 

Бүгінгі таңда жемқорлық мәселесі тек Қазақстанда ғана емес, әлемнің басқа да елдері үшін аса өзекті мәселе болып табылады. Сыбайлас жемқорлық ұлттық шектеулерді білмейді. Ол барлық жерлерде таралған. Бүгінде «жемқорлық» түсінігі әлемнің барлық баспаларында, журналдар мен газеттердің беттерінде жиі айтылады.

Ең алдымен «жемқорлық» сөзінің мағынасына тоқтала кетейік. БҰҰ-ның халықаралық сыбайлас жемқорлықпен күрес туралы анықтамалық құжатында былай делінген: «Сыбайлас жемқорлық – бұл жеке мақсаттарында пайда көру үшін мемлекеттік билікті пайдалану». 

 Еуропа Кеңесінің сыбайлас жемқорлық бойынша тәртіпаралық тобының жұмыс анықтамасында былай делінген: «Сыбайлас жемқорлық – мемлекеттік немесе жеке секторлардағы белгілі бір міндеттерді орындау міндеттелген тұлғалардың,  жеке қызметкер, тәуелсіз агент, мемлекеттік лауазымдық тұлғаның, жүктелген міндеттемелерді бұза отырып, жеке басы үшін және өзгелері үшін заңсыз пайда көру мақсатында пара алуы немесе басқа да іс-әрекеттері».

БҰҰ секретариаты әр түрлі елдер тәжірибесі негізінде дайындаған Басшылық құралда сыбайлас жемқорлық сөзіне былайша түсініктеме береді: 1)ұрлық, лауазымды тұлғалардың мемлекет меншігін иеленуі және ұрлауы; 2) жеке пайдасы үшін ресми мәртебесін биресми қолдана отырып, қызметтік жағдайын пайдалануы; 3) жеке бас пайдасы мен қоғамдық парызы мүдделері арасындағы қақтығыс.

Сыбайлас жемқорлықпен күресуде және алдын алуда Қазақстан әлемдік тәжірибелерді кеңінен зерттеп, керегін қолданысқа енгізіп келеді. «Қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік жағдайын қалыптастыру» жобасы да сәтті жүзеге асырылуда.

Менің бұл мақалада негізгі айтқым келгені – Арнайы Мониторингтік Топ туралы. Әлеуметтік желілерде де, бұқаралық ақпарат құралдарында да, алқалы жиындарда да осы топ қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік жағдайын қалыптастыруда үлкен ықпал етуде. Қарапайым тілмен айтқанда, арнайы мониторингтік топ дегеніміз  Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл Агенттігі жанындағы мүдделі мемлекеттік органдардың, қоғамдық ұйымдардың және бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерінен құралған тұрақты жұмыс істейтін консультативті-кеңесші орган болып табылады.

Қазығұрт ауданында да арнайы мониторингтік топ мүшелері өте белсенді жұмыс істеді. Мемлекеттік мекемелерде жұмыс кестесінің талапқа сай болуын бақылап, біраз тәртіптер орнатты. Ұжымдармен мерекелер қарсаңында кездесулер өткізіп, мекемелермен заңсыз сыйақы алмау жөнінде келісімдер жасасты. Арнайы мониторингтік топ мүшелері қызметке тұру конкурстарына да бақылаушы ретінде қатысып, конкурстардың заңға сай өтуін қамтамасыз етуде. Біз мұны жағымды жаңалық ретінде естіп жатырмыз. Балалардың жазғы демалыс лагерлеріне ақша жинау мәселесін де дер кезінде орынды көтеріп, аудан әкімдігі тарапынан қолдау тапты. Халыққа қызмет көрсету орталығында да қызметкерлермен, қызметке жүгінген қарапайым азаматтармен де бірнеше рет ашық әңгімелесіп, ғимаратқа сыбайлас жемқорлыққа қарсы және алдын алу жадынамаларын ілді. Мұндай жадынамалар, сондай-ақ, барлық білім ошақтарында кіре беріс жерге орнатылған.

Жалпы, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте және оның алдын алуда қоғам белсенділік танытуда. Қазір жұрт жемқорлықтың экономиканы қалай күйрететінін, әлеуметтік жағдайды жақсартуға кесірін тигізетінін, жасалынуға тиісті кез келген нәрсенің сапасыздыққа ұрындыратынын, мұның соңы қып-қызыл экономикалық шығынға батыратынын түсініп қалды. Алайда, әлі де пара алушылар мен берушілерді, жемқорларды толықтай әшкерелей алмай отыр. Алдымен әр адам өзінен бастау керек. Мәселені ақша беріп шешуге ұмтылмау керек. Құқығыңызды дұрыс пайдалансаңыз, мәселені шешуге болады. Мүмкін біраз қиындықтардан өтерсіз. Есесіне сіздің тазалығыңыз бен табандылығыңыз – өзгеге жақсы үлгі. Мейлі, мәселе шешілмегеннің күннің өзінде де сіздің ұстанымыңыз тамаша өнеге боп қалады. Жемқорлыққа қарсы әр нәрсені осылай өзімізден бастап отырсақ, жемқорлықсыз қоғам құруға атсалысқанымыз болар еді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес, бұл тиісті құқық қорғау органдарының ғана міндеті емес, баршамыздың жемқорлыққа төзбес күресіміз, іс-қимылымыз болуы тиіс.

                                     Нұргүл ЖҰМАШОВА,

аудандық жұмыспен қамту

                   және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің

                   сектор меңгерушісі.

                          

                                                                                                                 

 

Жемқорлық – мемлекеттің, қоғамның дамуына тежеу болатын, болашағына кесірін тигізетін індет. Сыбайлас жемқорлықпен күресу – бүгінгі күннің күрделі мәселесі болып отыр. Оған, осы бастан тоқтау қоймаса мемлекетте тұрақты өсіп-өркендеу болмайды. Жемқорлықпен түбегейлі күресу үшін халықтың құқықтық сауатсыздығын жоятын, құқықты түсіндіру жұмысының сапасын арттырудың маңызы зор. Қазақстан Республикасының мемлекеттік саясатының негізгі басымдықтарының бірі осы зұлымдықпен күресу болып табылады. Біздің қоғамда сыбайлас жемқорлыққа орын жоқ. Қоғамның барлық күш-жігерін біріктіріп, осы дерт одан әрі таралмауы үшін оған бөгет болудың барлық амалдарын қолдану арқылы ғана бұл құбылысқа тиімді түрде түбегейлі қарсы тұруға болады.

Сыбайлас жемқорлықпен күресу барлық Қазақстан Республикасы азаматтарының азаматтық борышы және адамгершілік міндеті деп білу керек. Біз қазір жаңаша өмір сүріп жатырмыз. Жаңа қоғамның сипаты іскерлік болса, бұл жолда жетістіктеріміз де баршылық. Ал, шешімі күрделі әлеуметтік мәселелер де бар. Қоғам өмірінде түбегейлі шешімі табылмай тұрған нәрсе ол – сыбайлас жемқорлық. Елімізде осыған байланысты арнайы қабылданған Заңдар да, атқарылып жатқан түрлі жұмыстар да баршылық, дегенмен, әлі толық шешімін таппағаны рас. Ендеше, жас буынға жемқорлықтың теріс салдары туралы ақпаратты дұрыс жеткізу олардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетінің қалыптасуына, өз құқықтары мен міндеттерін терең ұғынып жете түсінуіне және орындауына көмектесудің алғы шарттарының бірі болып саналады. Атап айтқанда, ол үшін ең алдымен сыбайлас жемқорлыққа қарсы сана керек. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы сана қалыптасқан жағдайда ғана адам адамгершілікке жат-қылықтардан бойын аулақ ұстай бастайды, заңға қайшы келетін әрекеттерді жасауға жол бермейді. Қарапайым тілмен айтсақ, сыбайлас-жемқорлық – бұл қызмет дәрежесін жеке мақсатта пайдалану. Осы келеңсіз құбылыстың үдеп бара жатқаны жас ұрпақ тәрбиесіне зиян болатындығы бәрімізді алаңдатады. Сыбайлас жемқорлық ел болашағына, ұлттық қауіпсіздікке үлкен кесірін тигізеді. Яғни, осы келеңсіз құбылыспен күресу барша халықтың алдында тұрған ортақ мәселе екендігі айқын.

Еліміздің өркениетін дамытқысы келетін, өз ортасын құрметтейтін әрбір азамат мемлекеттің ішіндегі тәртіпті белгілі бір жүйеге келтіруге, ел ішіндегі қауіпсіздікті қамтамасыз етуге мүдделі және оның алдындағы басты парызы. Қоғаммен бірге өркендеп, етек жайып, етене сіңісіп келе жатқан бұл кеселдің тереңнен құлаш жаймауына өз үлесімізді қосу және оған тосқауыл болу – біздің басты міндетіміз.

Г.НАУМАНОВА,

аудандық мәдениет сарайының заңгері.

 

         Тәуелсіз еліміздің экономикасының дамуына кедергі келтіретін, қоғам дертіне айналған мәселелердің бірі – сыбайлас жемқорлық. Басқа дамушы елдер сияқты, біздің жас мемлекетімізді де жегі құрттай бұл кесел айналып өткен жоқ. Жемқорлықтың экономикаға тигізетін әсерінен көлеңкелі экономика ұлғаяды. Бұл өз кезегінде салық төлемдерінің төмендеуіне және бюджеттің әлсіреуіне әкеледі.                                                                                                                  

         Республика Президенті Қ.Тоқаев өз қызметіне ресми кірісу рәсіміндегі сөйлеген сөзінде «Жемқорлық – мемлекеттің дамуын тежейтін кесел. Бұл қоғамдағы өзара сенімге, жалпы мемлекетіміздің қауіпсіздігіне қатер төндіретін құбылыс», – деп сыбайлас жемқорлыққа қарсы жүйелі жұмыс тоқтамайтынын атап өтті. Қазіргі таңда қоғамымызға қауіп төндіріп, орасан кесел келтіретін осынау келеңсіз әлеуметтік құбылысқа қарсы шаралар қатаң қолға алынып жатыр. Мемлекеттік міндеттерді атқаратын, сондай-ақ, соларға теңестірілген адамдардың лауазымдық өкілеттігін және соған байланысты мүмкіндіктерін пайдалана отырып, не мүліктік пайда алу үшін олардың өкілеттіктерін өзгеше пайдалану, жеке өзі немесе делдардан арқылы заңда көзделмеген мүліктік игіліктер мен артықшылықтарды заңсыз беру арқылы оларды сатып алу сыбайлас жемқорлық болып есептелінеді.

         Халық арасында жегі құрт, індет аталып кеткен осы дертті жою толықтай жүзеге аспағанымен, оны ауыздықтаудың, тежеудің сәті кейде түсіп, кейде шарасыздықтың бөлең алатыны да рас. Қоғамдағы осы мәселемен бірлесе күрессек, сыбайлас жемқорлыққа қатысты қылмыстардың саны азайып, экономикамыздың бұдан да әрі көркейе берері сөзсіз.

М.ТҰРАПБАЕВ,

                                                                                      аудандық экономика және қаржы  бөлімінің жетекші маманы.

Жемқорлық – қоғам дерті

Жұма, 28 Маусым 2019 00:00

                     

Жемқорлық қоғамның барлық саласына – экономикаға, әлеуметтік салаға, саясатқа іріткі салуға ықпал етеді, ал, оның осы көріністерден туындайтын жағымсыз зардаптары алға басқан қоғамның дамуына бөгет болады, сонымен бірге, ұлттық қауіпсіздік мүдделеріне де нақты қатер төндіреді.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресті жүзеге асыруда барлық мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдар  өз құзыреті шегінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жүргізуге міндетті екендігі айтылған. Осы талаптарды білсе де  кейбір мемлекеттік қызметкерлер жемқорлыққа жол береді. Мүмкін, заңды білмегеннен, әлде бір жолға ештеме болмас деп, қаншама адамдар өзінің көп жыл атқарған жұмыстарын, көп жыл бойы жинаған тәжірибелерін жоққа шығарып жатады.

Сыбайлас жемқорлық жасау фактісі туралы хабарлау үшін әр бір мемлекеттік мекемеде сенім телефондар орналастырылған. Барлық азаматтар қоғамды осы індеттен арылту үшін аянбай атсалысса, сыбайлас жемқорлықтың деңгейі төмендеген болар еді.

Қазіргі кезеңде көптеген қалыптасып кеткен көзқарастарды өзгерту қажеттілігі, оның ішінде жаңа тарихи жолдағы кедергілермен күресу әдістерін, қоғамға жат құбылыстармен, соның ішінде, әсіресе, қылмыстылықпен күресу әдістерін жаңарту қажеттілігі, жинақталған өмірлік тәжірибемізді жоғалтпау үшін қоғамға, адамға тиімді болған, өткен тарихи сара жолымызды қайта саралауымыз қажет.

Ержан ҚАҢЛЫБАЕВ,

Жігерген ауыл округі әкімдігі

аппаратының бас маманы.

 

    

Қазығұрт ауданы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасында сыбайлас жемқорлықтың кез-келген көріністеріне «нөлдік» төзімділік атмосферасын қалыптастыру және алдын алу Мемлекеттік кірістер комитетінің қызметінде негізге алынатын бағыттардың бірі болып табылады. Қызметінің тиімділігін көтеру, көрсетілетін қызметтердің сапасына бағытталған тұрақты, тиімді жүйені қалыптастыру, сондай-ақ, заң бұзушылықтар мен сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мақсатында консультативтік кеңестің және «дөңгелек үстел» мәжілістерін өткізу   тұрақты түрде жүргізілуде.

2019-жылдың 5-айында сыбайлас жемқорлыққа қарсы әр түрлі 5 шаралар («дөңгелек үстелдер», семинарлар, БАҚ-та жариялымдар) өткізілген.

   Қазақстан Республикасының 2015-2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясын жүзеге асыру бойынша іс-шаралар жоспарымен қарастырылған «Цифрлы Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде мынадай ақпараттық жүйелерді ендіру бойынша жұмыстар жүргізілуде:

1)  Экспорттық-импорттық операциялар бойынша «Бірыңғай терезе»; 2)   «Электрондық шот фактуралар» ақпараттық жүйесі; 3)  «Тауарларды таңбалау» ақпараттық жүйесі;  4)   Блокчейн технологиясын қолдана отырып, ҚҚС әкімшілендіру; 5)  Кедендік және салықтық әкімшілендірудің ақпараттық жүйесі (АСТАНА-1 АЖ).

   Бүгінгі таңға осы жүйелер кезең-кезеңімен іске асырылып, ақпараттық жүйелерді енгізу кедендік-салықтық әкімшілендіру, электрондық шот фактура, экспорттық-импорттық операциялар бойынша «біріңғай терезе» жүйелері іске асырылып, адам факторларының әсерін айтарлықтай қысқартуға мүмкіндік берсе және сыбайлас жемқорлық тәуекелін төмендетуіне ықпал етіп отыр.

   Сыбайлас – жемқорлықтың алдын алу, оны болдырмау бойынша кірістер басқармасында қашықтан бақылау, кез-келген қызмет түрлерін онлайн режимде көрсету, салық төлеушілерге көрсетілетін қызмет түрлерінің сапасын артыру бойынша тұрақты түрде жұмыстар жүргізіліп отыр.

Н.МУСИРАЛИЕВ,

Қазығұрт ауданы бойынша

Мемлекеттік кірістер басқармасының

басшысының орынбасары.    

Өзекті мәселе

 

Аудандық мәдениет сарайында №11 колледж, «Дарын» мектеп-интернаты, Қ.Сатбаев пен Т.Рысқұлов атындағы мектеп-лицейлері, «Болашақ» мектеп-гимназиясы, О.Жандосов пен Ы.Алтынсарин атындағы, «Ащыбұлақ», «Шарбұлақ» және «Айнатас» жалпы орта мектептері оқушылары жиналып, салауатты өмір салтын қалыптастыру, құқық бұзушылық пен қылмыстың және қыздар арасында ерте жүктіліктің, жасөспірімдер арасында өз-өзіне қол жұмсаудың, есірткіге қарсы, алкогольдік ішімдіктерді қолданудың, діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу мақсатында іс-шара өткізілді.

Бүгінгі таңда қоғамның алдында тұрған басты міндеттердің бірібалалар мен жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыстың өсуіне жол бермеу. Бұл мәселе қазіргі таңда көкейтесті мәселелердің біріне айналып отыр.

Өрімдей жастардың қылмыс жасауы көз үйренген көрініске айналып, елді елеңдетіп отыр. Тәртібі қиын бала есейген сайын қылмыстың ауыр түрлерін жасауға бейімі арта беретінін ескерсек, бұл аса өткір мәселе екенін мойындауға мәжбүрміз. Жыл сайын жаз маусымы басталып, оқушылар демалысқа шыққанда жасөспірімдердің тәртібін қадағалайтын құқық қорғау органдарының жұ­мысы екі есе көбейеді. Қазақстанда заң бойынша кәмелетке толмаған жас­өспірімдерге түнгі сағат 22.00-ден кейін компьютерлік клубтарда отыруға және түнгі сағат 23.00-ден кейін көшеде ата-анасыз жүруге тыйым салынған. Оқушылар демалысқа шығып, мектеп сабағы мен үй тапсырмасынан қолдары босағанда, жоғарыда айтылған ережелерді барлығы бірдей сақтай бермейді. Әсіресе, жасөспірімдердің қолымен жасалған қылмыстар мен құ­қық бұзушылықтар жаз мезгілінде көп тіркеледі. Тәртіп сақшылары қанша жерден жұмыс істеп жатырмыз десе де, жасөспірімдер арасындағы қылмысты азайту күн тәртібінде тұр.

Жалпы құқық тәртібін бұзуға бейім, қоғамдық тәртіпті бұзған, қыл­мыс жасап ішкі істер бөлімдерінде есепте тұр­ған балалардың басым бөлігі жайсыз отбасылардан шыққан. Ал, енді бір тобы кейбір ата-аналардың бала тағдырына алаңдамауынан, оларды өз беттерінше қалдырып, мектептен тыс бос уақыттарында немен шұғылданып жүрген­дерін қадағаламауынан орын алады.

«Ел болам десең, бесігіңді түзе» деп М.Әуезов айтқандай, әрбір ата-ана өз баласының тәртібі мен тәрбиесіне аса мән беріп, бос уақытта немен айналысатынына қатаң бақылау жасаса, жасөспірімдер арасында құқық бұзушылық пен қылмыстың төмендеуіне көп септігін тигізер еді.

А.НҰРЖАУОВА,

Қаратас ауылдық емханасының психологы.

 

Парақорлық мемлекеттік органдардың тиісті қызмет атқаруына кері әсерін тигізіп, беделіне нұқсан келтіреді, заңда қағидаларды теріске шығарып, азаматтардың конституциялық құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуына түрткі болады. Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Заңына сәйкес сыбайлас жемқорлықпен күресті барлық мемлекеттік органдар мен онда қызмет атқаратын лауазымды тұлғалар жүргізуі тиіс. Мемлекеттік органдардың, ұжымдардың, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының басшылары өз өкілеттігінің шегінде кадр, бақылау, заңгерлік және өзге де қызметтерін тарта отырып, заң талаптарының орындалуын қамтамасыз етуге міндетті.

Мемлекеттік қызметшілердің сыбайлас жемқорлық қылмыстар және осы тұрғыдан құқық бұзушылықтарға бой алдырудың есебі көп. Оған ең алдымен қызметшілердің білім деңгейінің, әдептілік ұстанымының төмен болуы әсер ететін болса керек. Кей мемлекеттік қызметшілердің құқық бұзушылыққа немқұрайлық танытуы, кәсіби әдептілігінің жетіспеуі де, жеке басының қамын ойлауы да парақорлықтың деңдеуіне әсерін тигізуде. Сондай-ақ, кейбір мемлекеттік орган басшыларының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заң талаптарын атқаруда ынта танытпай, жұмыс жүргізбеуі де жемқорлықтың тамырын тереңдете түседі.

Сыбайлас жемқорлық әрекеттері бойынша тиісті шара қолданудың негізгі бірі – ол азаматтардың арыз-шағымы. Мемлекетіміздің әрбір азаматы Қазақстан Республикасының Конституциясын және заңдарын сақтауға, басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтарын, абырой мен қадір-қасиетін құрметтеуге міндетті.

Е.ТАНИРБЕРГЕНОВ,

Қазығұрт аудандық Пробация

бөлімшесінің инспекторы, әділет аға лейтенанты.

– Жыл сайын Қазақстанда орташа есеппен 2 мыңнан астам жемқорлыққа қатысты қылмыс-тық іс тіркеледі. Мыңнан аса адам жауапқа тартылады. Бұл – батпандап кіріп, мысқалдап шығатын кесел. Осы ауруды қазір шұғыл түрде емдемесек, ертең кеш болуы мүмкін, – дейді Қ. Тоқаев.
Мемлекет басшысы жемқорлықтың тамырына балта шаппаса, ұлттық қауіпсіздік пен мемлекеттің болашағына нұқсан келтіретінін айтты. Сондықтан, жемқорлықтың тамырына балта шауып, түбегейлі жою қажет. Бұл дертпен бір жеңнен қол, бір жағадан бас шығарып, бірлесіп күресуге шақырды. Мемлекетте оған қажеттінің бәрі бар екенін атап өтті.
– Біріншіден, бізде жемқорлыққа қарсы күресте қару бола алатын мықты мемлекеттік институттар бар. Мемлекеттік аппарат жұмыс істеу тәсілін өзгертіп, жемқорлықтың жолын кесуі керек. Екіншіден, жемқорлықпен күрес халықтың табанды сұранысына ие. Әкімшілік сауалнама жүргізеді, өзім де ел аралап жүремін. Сонда байқағаным, біздің қоғам жемқорлықпен ымырасыз күресуге дайын. Үшіншіден, біздің елді дамытуға және халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған жоспарларымыз жемқорлықты түбегейлі жойған жағдайда ғана жүзеге аспақ, – дейді Президент.
Мемлекет басшысы соңғы үш жылда 900-ден астам адамның жемқорлықпен ұсталғанын, мемлекеттік бағдарламалардың сапалы орындалуына осындай оқиғалардың кедергі келтіретінін жеткізді.
– Біз экономиканы жаңғыртуға, ауқымды әлеуметтік бағдарламаларды жүзеге асыруға қазынадан қыруар қаржы бөлеміз. Алайда, жемқорлықтың салдарынан мемлекеттік бағдарламалар сапасыз орындалуда. Бұл халықты әлеуметтік қорғауда, ауыз сумен қамтамасыз етуде мәселелердің уақтылы шешілмегенін көрсетеді. Жергілікті жолдардың сапасыздығы мен бизнестің дамуына кедергілер де – жемқорлықтың кесірінен туындаған проблемалар. Азаматтар бюджеттің әрбір теңгесінің мақсатты жұмсалатынына көз жеткізуі керек, – деді.
Қасым-Жомарт Тоқаев биліктің жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жоспарының жеті негізгі шарасын атап өтті.
– Бірінші – азаматтардың құқығын қорғау. Мен Конституцияға сәйкес ұлтына, дініне, мүлік жағдайына қарамастан, барлық азаматтар тең деген ережені басшылыққа аламын. Ешкім де заңнан биік емес. Қол астындағы қызметкерлердің жемқорлыққа қатысы болса, орталықта да, өңірлерде де бірінші басшылар тікелей жау-ап береді. Сондықтан, кешенді алдын алу шараларын қолға алу қажет, – деді.
Қ. Тоқаев екінші шара ретінде мемлекет пен азаматтық қоғам институттарының конструктивті әріптестігін атап, жемқорлықпен күресте күштік шаралар аздық ететін айтты. Үшінші шара ретінде қоғамдық бақылауды күшейту, төртінші – бюджеттік саясаттың ашықтығы, бесінші – жемқорлыққа қарсы саясатта өңірлердің рөлін күшейту қажеттігі, алтыншы – мемлекеттік қызмет көрсету ісіндегі үдемелі цифрландыруды айтты. Ал жетінші шара – мемлекеттік сатып алу жүйелерін жетілдіріп, бизнеске әкімшілік қысымды төмендету.
Жиын соңында мемлекет басшысы жемқорлық бойынша қол астындағы қызметкерлердің қылмыстық әрекеттері үшін бірінші басшылардың жауапты болатынын тағы бір мәрте қадап айтты.
– Егер біз жемқорлықты түбегейлі жоюды міндет етіп алсақ, меніңше, мемлекеттік орган басшылары мұндай жағдайда отставкаға кетуі керек. Олардың отставкаға кетуін қабылдауды немесе қабылдамауды Мемлекет басшысы шешеді. Бірақ жұмыстан босату туралы арыз жазуы міндетті шара болуы керек, – дейді Қ. Тоқаев.
Үкімет пен Президент әкімшілігіне осы жиында көтерілген мәселелерді шешу үшін енгізілген ұсыныстар негізінде жұмыс істеу тапсырылды.

Қазақстан Президенті Ішкі істер министрлігінің кеңейтілген алқа отырысына қатысты. Алқа отырысына Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің Басшысы Б. Сағынтаев, Қазақстан Республикасы Президентінің көмекшісі – Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы Қ.Қасымов, Премьер-Министрдің бірінші орынбасары – Қаржы министрі Ә. Смайылов, Президент­ Әкімшілігінің және Ішкі істер министрлігінің басшылық құрамы қатысты.